Η ονομασία του ιστολογίου είναι ο τίτλος του βιβλίου του Βασίλη Σαμαρά "1917-1953, Η ιστορία διδάσκει και εμπνέει"

Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015

Οι αγώνες της εργατικής τάξης και η καθιέρωση της κυριακάτικης αργίας


Στα τέλη του 19ου αιώνα η βιομηχανική ανάπτυξη στην Ελλάδα περνά σε ένα ανώτερο στάδιο, ενώ παράλληλα κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα εργατικά σωματεία. Το 1879 ιδρύεται ο «Αδελφικός Σύνδεσμος Ξυλουργών του Ναυπηγείου Σύρου», σηματοδοτώντας μια πρώτη διάθεση για την οργανωμένη διεκδίκηση καλύτερων όρων εργασίας. Κάτι που έγινε πράξη με την κήρυξη απεργίας από τους εργάτες στα ναυπηγεία την ίδια περίοδο. 

Ακολουθούν οι εργάτες στα βυρσοδεψεία, όπου -μεταξύ άλλων- διεκδικούν την αύξηση των μεροκάματων, τη μείωση των ωρών εργασίας και την κατάργηση της δίωρης δουλειάς της Κυριακής, που την έλεγαν «αγγαρεία» καθώς δεν την πληρώνονταν.
Το 1882 οι τυπογράφοι της Αθήνας κατεβαίνουν σε απεργία, ιδρύουν σωματείο και αποφασίζουν να μη δουλεύουν τις Κυριακές. Το 1883 οι μεταλλωρύχοι του Λαυρίου απεργούν με αιτήματα το ανέβασμα των μεροκάματων, τη θέσπιση μέτρων ασφαλείας ώστε να μην σκοτώνονται οι εργάτες και την κατάργηση της δουλειάς της Κυριακής.
Παρατηρούμε, λοιπόν, πως η καθιέρωση της κυριακάτικης αργίας αποτελεί αναπόσπαστο αίτημα των πρώτων εργατικών διεκδικήσεων.
Λίγο αργότερα το εργατικό κίνημα συναντά τις σοσιαλιστικές ιδέες και το 1893 καλέστηκε η πρώτη ανοικτή συγκέντρωση της Εργατικής Πρωτομαγιάς. Μάλιστα, επειδή η 1η Μάη του 1893 έπεφτε ημέρα Σάββατο, οι διοργανωτές αποφάσισαν να γιορτάσουν την Παγκόσμια Ημέρα της Εργατικής Τάξης την επομένη, 2 Μάη που ήταν Κυριακή «όπου οι εργάται θα δυνηθώσι να λάβωσι μέρος σ' αυτήν». Στη συγκέντρωση υιοθετήθηκε ψήφισμα όπου -μεταξύ άλλων- κάνει λόγο για την απαγόρευση της εργασίας των ανηλίκων, την καθιέρωση του οκταώρου, της σύνταξης και της κυριακάτικης αργίας. Οι πρωτεργάτες της συγκέντρωσης συλλαμβάνονται σταδιακά και βασανίζονται.
Η δεκαετία που ακολούθησε συγκλονίστηκε από έντονους εργατικούς αγώνες. Η οργανωμένη διεκδίκηση από την εργατική τάξη προβλημάτισε τους αστούς. Ήδη από το 1890 υπάρχουν απόψεις στις εφημερίδες της εποχής για την αντιμετώπιση του εργατικού ζητήματος. Το 1906, ο βουλευτής και μετέπειτα πρωθυπουργός Δ. Γούναρης, επισημαίνει πως, εάν η πολιτεία ψηφίσει νόμους προστατευτικούς της εργασίας, τότε η χώρα μας δε θα συγκλονίζεται όπως αλλού από την πάλη των τάξεων. Ενδεικτική των προβληματισμών της εποχής είναι η απάντηση του Ελ. Βενιζέλου όταν οι εργοδότες ζήτησαν να μην ψηφιστούν τα εργατικά νομοσχέδια: «Κύριοι, αν δεν κάνουμε σήμερα τας νομίμους υποχωρήσεις εις τους εργαζομένους, αύριον θα μας πάρουν με επανάστασιν πολύ περισσότερα».
Η κυριακάτικη αργία καθιερώνεται με νόμο το Δεκέμβρη του 1909 και άρχισε να εφαρμόζεται την πρώτη Κυριακή του νέου χρόνου, 4 Ιανουαρίου1910.
Μπορεί, λοιπόν, ο... θεός να αναπαύθηκε στους ουρανούς την έβδομη ημέρα της Δημιουργίας, έμελλε όμως από την εργατική τάξη με τους αγώνες της να γίνει πράξη στη γη!


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου