Η ονομασία του ιστολογίου είναι ο τίτλος του βιβλίου του Βασίλη Σαμαρά "1917-1953, Η ιστορία διδάσκει και εμπνέει"

Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 2015

Ο Σπάρτακος και οι στρατιές του μέλλοντος


Διδώ Σωτηρίου
Τα Παιδιά του Σπάρτακου
Κέδρος, Αθήνα, 2011, σελ.303


Για τριάντα χρόνια αποτελούσε  ένα σταθερό στόχο για την  γυναίκα-συγγραφέα που  μας χάρισε  τα απαράμιλλα « Ματωμένα  χώματα». Να ολοκληρώσει ένα μυθιστόρημα, αναφορά στην δρακογενιά  που  αγωνίστηκε  και θυσιάστηκε για την κοινωνική και εθνική  λευτεριά της Ελλάδας.  Παρά τις επίμονες προσπάθειες  σε δύσκολες εποχές η Διδώ Σωτηρίου δεν  ολοκλήρωσε το έργο. Εγκατέλειψε όμως  ένα δουλεμένο  υλικό και διάφορα  σχέδια έτσι ώστε να μπορεί να δημοσιευτεί,  έστω  και σε αυτήν την πρώτη, μη αναπτυγμένη μορφή,   η πολύχρονη δουλειά.  


«Τα παιδιά του Σπάρτακου» το ανέκδοτο μυθιστόρημα  της Σωτηρίου, κυκλοφόρησε πριν ένα μήνα από το εκδοτικό του Κέδρου  επιμελημένο από την Ερη Σταυροπούλου, που έγραψε και  τον κατατοπιστικό πρόλογο.
Τα κείμενα γράφτηκαν σε δόσεις, από τις αρχές της δεκαετίας του Εξήντα, κυρίως στα χρόνια της δικτατορίας, όταν η Διδώ  βρίσκονταν στα Βασιλικά της Ευβοιας.  Τότε ήταν που μπροστά στον φόβο της λογοκρισίας η συγγραφέας άνοιξε μια θυρίδα στην Εθνική Τράπεζα για να ασφαλίζει τα κείμενα . Σε αυτήν την θυρίδα, έμειναν για καιρό τα «Τα παιδιά του Σπάρτακου» και αργότερα εντοπιστήκαν  στο αρχείο που είχε παραδοθεί στο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ μετά τον θάνατο της.  Όπως επισημαίνει  η Σταυροπούλου  το ανολοκλήρωτο μυθιστόρημα δανείζει στοιχεία, πρόσωπα και ιδέες στην  «Εντολή» και στο  «Κατεδαφιζόμεθα» που  εκδόθηκαν  μεταπολιτευτικά,  ενώ ένα μικρό απόσπασμα δόθηκε για δημοσίευση στο περιοδικό «Το Δένδρο» το 1991. Ο αρχικός τίτλος  ήταν η «Κόρη του Σπάρτακου» με ηρωίδα μια θρακιώτισα εργάτρια στην σηροτροφία. Οι αφηγήσεις των φυλακισμένων γυναικών-πολιτικών κρατούμενων   στου Αβέρωφ, που  κατάγονταν από την περιοχή του Έβρου και δούλευαν στην σηροτροφία αποτέλεσε το έναυσμα  και το πρώτο υλικό από αληθινές ιστορίες. Η  Διδώ  τις γνώρισε και μίλησε μαζί της στις συχνές επισκέψεις της στις φυλακές για να δει την αδερφή της, την Έλλη Παππά.    Δεν μπορεί να ξέρει κανείς αν τα «Παιδιά του Σπάρτακου» θα ήταν ένα μυθιστόρημα τουλάχιστο εφάμιλλο με τα «Ματωμένα Χώματα », όπως υποστηρίζει η Σταυροπούλου, σίγουρα όμως θα  ήταν ένα από τα κορυφαία έργα της  Σωτηρίου.
Τα παιδιά του Σπάρτακου, ίδιας καταγωγής με τον Θρακιώτη   ηγέτη της επανάστασης των  δούλων,  ξεκινάνε από το Σουφλί του Έβρου,  από την χαμοζωή των φτωχών αγροτών, των προσφύγων και την σκληρή καθημερινότητα  των σηροτρόφων και των εργατριών στα εργοστάσια επεξεργασίας  του κουκουλιού.  Ξεκληρισμένοι και κυνηγημένοι , ύστερα από την ήττα της αριστεράς στον εμφύλιο καταφεύγουν στις   λαϊκές συνοικίες της Αθήνας. Εκεί συνεχίζουν να αντιστέκονται, να παλεύουν και να θυσιάζονται στα σκληρά χρόνια της μετεμφυλιακής περιόδου. Μια εποχή που «έβγαζε» μαζικά Νεόφυτους με την ηρωική και τραγική πλευρά της  πορείας τους.   Και στα «Παιδιά του Σπάρτακου» υπάρχει η βαριά σκιά της υπόθεσης Μπελογιάννη και η προσωπική περιπέτεια και δοκιμασία  που βίωσε η Διδώ, όντας αδερφή της Έλλης Παππά.   Η θυσία του πρώτου και η μεγάλη δοκιμασία για την δεύτερη  μαζί με όλους τους υπόλοιπους που δικάστηκαν , φυλακίστηκαν  η εκτελέστηκαν  αποτελούν  πηγή – αναγκαστικής θα έλεγε κανείς- έμπνευσης για την Διδώ . Ένα διαρκές σημείο αναφοράς, αναστοχασμού και προβληματισμού.
  
Η μεγάλη στρατιά των παιδιών του Σπάρτακου   δεν χάθηκε  στα βάθη του  λησμονημένου παρελθόντος .  Δίχως πρόγραμμα και  σταθερό ραντεβού  θα έρχεται και θα ξαναέρχεται στο προσκήνιο  της ιστορίας , όσο αυτή θα συνεχίζει να γράφεται  από την διαρκή πάλη των τάξεων μέσα σε κοινωνίες που η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο είναι το θεμέλιο τους.  Μπορεί να μην ακούγεται ο θόρυβος του  στα καλντερίμια στο Σουφλί το ξημέρωμα, την ώρα που πήγαιναν οι εργάτριες στα εργοστάσια  αλλά ο στρατός του Σπάρτακου  θα ξανά-περπατήσει  νικηφόρος στους δρόμους των μεγάλων  πόλεων κάποια στιγμή από το μέλλον που έρχεται.  Ένα μέλλον μέσα στο οποίο θα ανήκει και η ανολοκλήρωτη  αλλά σημαντική δουλειά της Διδώς Σωτηρίου που πρέπει να την γνωρίσει η νια γενιά.

Δ.Π.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου