Η ΜΠΠΕ, ιστορικό βήμα στην πάλη του κομμουνιστικού κινήματος

Το κείμενο από την ιστοσελίδα του ΚΚΕ(μ-λ) εδώ 

Η εισήγηση του ΚΚΕ(μ-λ) στη δεύτερη συζήτηση του διήμερου για τη Μ.Π.Π.Ε. με θέμα: ΜΠΠΕ: Ένας σημαντικός σταθμός στην προώθηση της σοσιαλιστικής επανάστασης. Πως συγκρούστηκε ο σοσιαλιστικός με τον καπιταλιστικό δρόμο. Παρουσιάστηκε από τον σ. Νίκο Παπαβασιλείου.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ανάγκη της μελέτης, της κατανόησης, της ανάδειξης και εκλαΐκευσης της ΜΠΠΕ δεν είναι ένα ακαδημαϊκό ζήτημα, ή ένα ζήτημα απόδοσης της οφειλόμενης τιμής στην Ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος. Η κατανόηση των όρων, εσωτερικών και διεθνών, στη βάση των οποίων ξέσπασε αυτή η πρωτόγνωρη επανάσταση, των στόχων που έθεσε και πάλεψε, του περιεχομένου και των μορφών που ανέδειξε σε όλα τα πεδία και επίπεδα, των αδυναμιών της και των ορίων που δεν ξεπέρασε, όλα αυτά αποτελούν αναπόσπαστα ζητήματα των πολιτικών καθηκόντων και αναγκών που βάζει η σημερινή κατάσταση για την επαναστατική κομμουνιστική υπόθεση. Για τις δυνάμεις εκείνες που δεν υπέγραψαν το «τέλος της Ιστορίας» το 89-91 και συνέχισαν και συνεχίζουν να θεωρούν πως αυτή γράφεται από τους εργάτες και τους λαούς. Για τις δυνάμεις εκείνες, δηλαδή, που απέναντι στην ήττα του κομμουνιστικού κινήματος, δεν έσπευσαν να συνταχθούν ανοιχτά με τη λασπολογία και την κατασυκοφάντηση του συστήματος ενάντια στις επαναστατικές εφόδους των μαζών του 20^ου αιώνα, ή να γίνουν «κανονικοί αριστεροί», ούτε να στρουθοκαμηλίσουν απέναντι στα πραγματικά δεδομένα. Αλλά αντίθετα επιμένουν από τις εφόδους αυτές να αντλήσουν απαντήσεις και συμπεράσματα για τα αίτια της καπιταλιστικής παλινόρθωσης και να τα εντάξουν στη γραμμή και τη φυσιογνωμία της σημερινής πάλης τους. Αυτή η προσπάθεια αποτελεί απαράβατο και αναγκαίο όρο για να φωτιστεί ξανά και με σημερινούς όρους το όραμα της επαναστατικής σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής προοπτικής των μαζών, και να τροφοδοτηθεί έτσι η αντίσταση, η διεκδίκηση και η πάλη στα δεδομένα του σημερινού συσχετισμού.

Σχετικά με την επίδραση της Μ.Π.Π.Ε. διεθνώς

Το κείμενο από την ιστοσελίδα του ΚΚΕ(μ-λ) εδώ

Η εισήγηση του ΚΚΕ(μ-λ) στη πρώτη συζήτηση του διήμερου για τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση. Παρουσιάστηκε από τον σ. Πάνο Χουντή

Σχετικά με την επίδραση της ΜΠΠΕ διεθνώς

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Είναι γνωστό ότι τα ιστορικά γεγονότα κλίμακας, ακόμα κι όταν συμβαίνουν σε μια περιοχή του πλανήτη, αποτελούν από τη μια μεριά έκφραση και αποτέλεσμα της συσσώρευσης μιας σειράς κοινωνικών και πολιτικών όρων. Και από την άλλη μεριά, επαναδιαμορφώνουν με τη σειρά τους, νέους όρους στις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμια κλίμακα. Και επειδή η ταξική πάλη αποτελεί τον κινητήριο μοχλό της ιστορίας –ακόμα κι όταν φαίνονται πρωτεύουσες άλλες πλευρές-, θα λέγαμε, με άλλα λόγια, ότι οι όροι διεξαγωγής της ταξικής πάλης διαμορφώνουν τα ιστορικά γεγονότα μεγάλης κλίμακας που, ενώ καταρχήν είναι τοπικά, κατόπιν επιδρούν αντίστροφα στους όρους διεξαγωγής της σε παγκόσμια κλίμακα.

TKP/ML: Η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση: Είναι επαναστατικό τολμηρό δημιούργημα των κομμουνιστών και των μαζών!

Το κείμενο από την ιστοσελίδα του ΚΚΕ(μ-λ) εδώ

Η τοποθέτηση του εκπροσώπου του TKP/ML στη πρώτη συζήτηση (Η διεθνής επίδραση της ΜΠΠΕ στην επαναστατική κατεύθυνση των κινημάτων των λαών, των εργαζόμενων και της νεολαίας της περιόδου) του διημέρου για την ΜΠΠΕ. Σάββατο 5/6/2016.

Πέρασε μισός αιώνας από την Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση. Η επανάσταση που έγινε στην Κίνα, στην εποχή μας είναι ο μεγαλύτερος ιδιαίτερος θησαυρός του διεθνούς προλεταριάτου. Η ΜΠΠΕ είναι η ουσία και το πνεύμα της επανάστασης, που κατοχύρωσε την συνέχεια του προλεταριάτου και αποκρυστάλλωσε την έννοια της επανάστασης. Η ΜΠΠΕ είναι η πιο τολμηρή, η πιο αυθεντική, η πιο συγκλονιστική πάλη του διεθνούς προλεταριάτου σε ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική βάση.

Η ΜΠΠΕ, ιστορικό βήμα στην πάλη του κομμουνιστικού κινήματος.

Το κείμενο από την ιστοσελίδα του ΚΚΕ(μ-λ) εδώ

Η ανάγκη της μελέτης, της κατανόησης, της ανάδειξης και εκλαΐκευσης της ΜΠΠΕ δεν είναι ένα ακαδημαϊκό ζήτημα ή ένα ζήτημα απόδοσης της οφειλόμενης τιμής στην Ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος. Η κατανόηση των όρων, εσωτερικών και διεθνών, στη βάση των οποίων ξέσπασε αυτή η πρωτόγνωρη επανάσταση, των στόχων που έθεσε και πάλεψε, του περιεχομένου και των μορφών που ανέδειξε σε όλα τα πεδία και επίπεδα, των αδυναμιών της και των ορίων που δεν ξεπέρασε, όλα αυτά αποτελούν αναπόσπαστα ζητήματα των πολιτικών καθηκόντων και αναγκών που βάζει η σημερινή κατάσταση για την επαναστατική κομμουνιστική υπόθεση. 

Με ποια Τουρκία είμαστε εχθροί; Η νεολαία στον αγώνα για να σταματήσουμε τον όλεθρο του πολέμου!

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Έναυσμα» το 1996

"Ο πόλεμος άρχισε στα προϊστορικά χρόνια με την εγκαθίδρυση της ιδιοκτησίας των μέσων που παράγουν τα υλικά αγαθά και θα τελειώσει όταν θα εγκαθιδρυθεί σ' όλη τη γη η κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής. Έτσι θα κλείσει ο πύρινος κύκλος της εκμετάλλευσης, της αρπαγής, της αιματοχυσίας, του ολέθρου και της βαρβαρότητας και θα βασιλέψει ειρήνη απάνω στη γη, ειρήνη και λεφτεριά και δικαιοσύνη. Οι παλιοί Αργοναύτες ξεκίνησαν για ν' αρπάξουνε το Χρυσόμαλλο Δέρας! Από τότε όλοι οι λαοί μάχονται και σφάζονται γι' αυτό. Εκείνοι που θα κατορθώσουνε να εξαφανίσουνε το "Χρυσόμαλλο Δέρας" από τη γη, θα είναι οι Αργοναύτες που θα σώσουνε την ανθρωπότητα από τον πόλεμο. Ποιοι θα είναι αυτοί;"

(Δ. ΓΛΗΝΟΣ - ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ 27/10/38)

Σκόπευε -λέει- την Παρασκευή εκείνης της δύσκολης εβδομάδας, που η οσμή του πολέμου αγκάλιασε το φουρτουνιασμένο Αιγαίο, να δει το "Αντεργκράουντ" του Εμίρ Κουστουρίτσα σε κάποια αθηναϊκή κινηματογραφική αίθουσα. Ο ένας από τους δύο αντιπλοιάρχους του -ιταλικής παραγωγής- ελικοπτέρου πως ανασύρθηκε από τα βαθιά νερά του πελάγους, δεν πρόλαβε!

Τσιφτετέλι ή "και διασκεδάζουμε και μαθαίνουμε και κερδίζουμε..."

του Μανόλη Αρκολάκη

 Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1996

 Τα δύο τραγούδια που αναφέρονται στο κείμενο υπάρχουν στους παρακάτω συνδέσμους: 

Gang of Four - 5.45   και ΤΡΥΠΕΣ - Τσιφτετέλι

Η εισβολή της ιδιωτικής τηλεόρασης επέφερε το ξεθώριασμα μύθων σχετικά με το ρόλο που μπορεί να παίξει η τηλεόραση μακριά από την κρατική αγκάλη αλλά στο ίδιο πάντα πλέγμα κοινωνικών σχέσεων. Πιο συγκεκριμένα, στον τομέα των ειδήσεων μπορεί το μήνυμα να μην είναι ακριβώς το ίδιο, ή πιο σωστά, να μη φαίνεται ταυτόσημο, αλλά το αποτέλεσμα που επιδιώκει παραμένει το αυτό: η συναίνεση και διαιώνιση των κυρίαρχων κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών σχέσεων. Στο πλέγμα παραγωγής, κυκλοφορίας, διανομής, κατανάλωσης και αναπαραγωγής έχουμε δύο ξεχωριστούς πομπούς που κωδικοποιούν το δικό του ο καθένας μήνυμα, γεγονός που σημαίνει ότι το κάθε μήνυμα έχει την ιδιαίτερή του μορφή, αλλά από την άλλη μεριά απευθύνονται και τα δύο στον ίδιο δέκτη. Ναι μεν ο παραγωγός-ττομπός παίζει σημαντικό ρόλο στην ερμηνεία των κοινωνικών γεγονότων, ο ρόλος του όμως είναι δευτερεύων διότι ο πρωταρχικός ερμηνευτής παραμένει πάντα ο ιδιοκτήτης του μέσου και στον καπιταλισμό ο κρατικός και ο ιδιώτης κάτοχος των μέσων έχουν μεταξύ τους μια πολύ συγκεκριμένη οργανική σχέση. Στα πλαίσια λοιπόν της "πολυφωνίας", η επιλογή δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια της κυρίαρχης πολιτιστικής τάξης, έτσι ώστε ο δέκτης αποκωδικοποιώντας το κάθε μήνυμα, με όποιο κι αν συμφωνήσει, η τελική του αντίδραση, έχοντας συναινετική μορφή, να είναι ουσιαστικά η ίδια.

ΒΡΕΤΑΝΙΑ. Ταξική εκπαίδευση, όχι παίξε γέλασε!

του Μανόλη Αρκολάκη

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1996

Εάν κάποιος θελήσει να επισκεφτεί ένα αγγλικό πανεπιστήμιο, το πρώτο πράγμα που θα διαπιστώσει είναι ο φρουρός στην είσοδο που θα τον υποδεχτεί. Κατά πάσα πιθανότητα, θα του ζητήσει φοιτητική ταυτότητα κι αν δεν είναι φοιτητής ή δεν έχει συγκεκριμένη, δικαιολογημένη δουλειά, μάλλον δε θα μπορέσει να εισέλθει στο υποτιθέμενο εκπαιδευτικό κέντρο. Εάν πάλι περάσει αυτόν τον σκόπελο, θα περιφέρεται πάντοτε με την αίσθηση ότι κάποιος τον παρακολουθεί. Κάτι, βέβαια, που είναι αλήθεια, με τις τόσες κάμερες κλειστού κυκλώματος σε κάθε γωνιά. Όλα αυτά -υποτίθεται- για την προστασία και την απρόσκοπτη λειτουργία των πανεπιστημιακών χώρων, με βασική δικαιολογία τον... κίνδυνο πυρκαγιάς και κλοπής.

Ένα σχόλιο πάνω στην ταινία "Το μίσος"

του Κώστα Μπεκιάρη

 Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1996

"Παρ' όλη τον οργή μου, εξακολουθώ να είμαι ένα ποντίκι στο κλουβί μου"

Ο Γκρουνβάλσκι προσπαθεί απεγνωσμένα να προφτάσει το τρένο, όμως κάθε τόσο το παντελόνι του πέφτει και σταματά για να το σηκώσει. Στο τέλος, ο Γκρουνβάλσκι πεθαίνει από το κρύο.

 "Μέχρι εδώ όλα πάνε καλά. Μα σημασία δεν έχει η πτώση, αλλά η πρόσκρουση!"

 Η ιστορία τριών νέων στο σύγχρονο Παρίσι. Ένας Άραβας, ένας μαύρος κι ένας Εβραίος, ο Σαΐντ, ο Ιμπέρ και ο Βινς. Η ιστορία της σύγχρονης νεολαίας σε μια καπιταλιστική μεγαλούπολη. Τα αδιέξοδα, η καταστολή, ο ρατσισμός, η ανεργία, τα ναρκωτικά, το περιθώριο, το μίσος...

Αν έχεις… βύσμα, διάβαινε!

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1996

-Μου 'ρθε το χαρτί! Την άλλη εβδομάδα παρουσιάζομαι.

-Θα πήξεις, πόντικα! Εχεις τίποτα τουλάχιστον;

Διάλογος που πιθανόν να γίνεται χιλιάδες φορές, κάθε δύο μήνες, με την κατάταξη κάθε νέας ΕΣΣΟ. Και η απορία για το τι έχει ο στρατεύσιμος δεν αφορά ούτε τα περιουσιακά του στοιχεία ούτε την κατάσταση της υγείας του! Αφορά τις γνωριμίες και τις σχέσεις του με όσο το δυνατόν ανώτερα στρατιωτικά κλιμάκια (αλλά και πολιτικά ή θρησκευτικά), ήτοι το "μέσον", το "δόντι" ή το "βύσμα" του.

Το περιεχόμενο της μορφής

του Μανόλη Αρκολάκη

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1996

"Αυτά τα (μουσικά) κομμάτια μπορούν να κατανοηθούν μόνο απ' αυτούς που πιστεύουν ότι ο ήχος μπορεί να πει πράγματα τα οποία μπορούν να εκφραστούν μόνο μέσω του ήχου"

Άρνολντ Σένμπεργκ

Άρνολντ Σένμπεργκ

Στο προηγούμενο τεύχος έγινε προσπάθεια να καταδειχθεί η φύση του περιεχομένου ενός μουσικού έργου, στην περίπτωση που δεν πρόκειται για συμβατικό στίχο, θα μπορούσε όμως, εκτός των άλλων, ν’ αναδυθεί επίσης το ερώτημα, τι συμβαίνει όταν δεν υπάρχει καθόλου λόγος παρά μόνο μουσική. Εάν πράγματι η μουσική είναι μια άλλου είδους γλώσσα, ποιο είναι τότε το νόημα ενός οργανικού κομματιού; Κατ’ επέκταση, μπορούμε να κρίνουμε την προοδευτικότητα ή μη, μόνο από τη μουσική φόρμα; Ποια είναι η διαλεκτική σχέση ανάμεσα στην "παραστατική" συνείδηση του συνθέτη και στην "αφηρημένη" μουσική του έμπνευση; 

«Τρελές» αγελάδες κι άλλες ιστορίες καθημερινής τρέλας…

της Αθηνάς Ναλμπάντη

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1996

Αναμφισβήτητα, η ιστορία των "τρελών" αγελάδων προκάλεσε ένα ισχυρό σοκ στις δυτικές κοινωνίες, ανατρέποντας το κλίμα του εφησυχασμού και της αυτοϊκανοποίησης που με τόσο ζήλο προσπαθούν να καλλιεργήσουν οι αστικές τάξεις των ευρωπαϊκών χωρών στους λαούς τους, και στραπατσάρησε τη βιτρίνα της ευμάρειας και της ευδαιμονίας του λεγόμενου αναπτυγμένου δυτικού κόσμου. Όμως, το ειδύλλιο εξελίχτηκε σε εφιάλτη, όταν αποκαλύφθηκε πως οι τροφαντές αγελάδες των διαφημίσεων αντί να βόσκουν σε καταπράσινα λιβάδια, διατρέφονταν συστηματικά με... ψοφίμια. Πολύ περισσότερο που οι σαρκοφάγες, πλέον, αγελάδες δεν ήταν δημιούργημα ενός μεμονωμένου "διεστραμμένου" ιδιώτη, αλλά προϊόν της οργανωμένης ληστρικά καπιταλιστικής κτηνοτροφίας.

Σκέψεις για το στρατό. Ένα μικρό οδοιπορικό στου «παράλογου» τη θητεία

του Τάσου Σαπουνά

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1997

Στην Αυλώνα και στη Θήβα. Στο Χαϊδάρι και στην Τρίπολη. Στην Κόρινθο. Στην Πάτρα. Στον Πύργο. Χιλιάδες νέοι κάθε δίμηνο περνάνε τις πύλες των κέντρων εκπαίδευσης. Έχουν αφήσει πίσω συγγενείς, φίλους, κοπελιά. Όλη τους η πολιτική ζωή, είναι τώρα στριμωγμένη σε μια βαλίτσα. Στο μυαλό κυριαρχούν ακόμη οι εικόνες της προηγούμενης μέρας: οι αποχαιρετισμοί, οι ετοιμασίες, το "μεγάλο" ταξίδι.

...Μπροστά στην πύλη. Στα βλέμματα χυμένη η αγωνία για το "αύριο", οι κινήσεις μοιάζουν με μετέωρα βήματα προς το άγνωστο. Αναμονή. Ο αλφαμίτης "κόβει" τις διαθέσεις. Κάποιοι το παίρνουν απόφαση. "Μπαίνουν"... Τα στοιχεία σας... Πορτοκαλαδίτσα... Τα χαλασμένα μεγάφωνα παίζουν τραγούδια... Εκεί και οι πρώτες γνωριμίες: ένας φίλος απ' τα παλιά, ένας συγχωριανός, κάποιος που ζήτησε τσιγάρο... "Τριάδες, μπείτε σε τριάδες!". Σε "τριάδες" λοιπόν και εμπρός για τις υπόλοιπες εκκρεμότητες: εξετάσεις, φόρμες παραλλαγής, "λουκάνικα" και αρβύλες...

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

του Ζήση Γκέρτσου

 Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1997

Δεν αποτελεί πλέον είδηση ότι στο σύγχρονο κόσμο συσσωρεύονται καθημερινά όλα εκείνα τα στοιχεία που σπρώχνουν όλο και περισσότερους ανθρώπους στη δυστυχία, στη φτώχεια και στην εξαθλίωση, που οδηγούν στην ερήμωση ολόκληρων περιοχών και στην καταστροφή του περιβάλλοντος, στη βαρβαρότητα τις κοινωνικές σχέσεις και στους πολέμους, στην αλλοτρίωση ακόμη και του ίδιου του ανθρώπου. Οι κυβερνήσεις, παντού στον κόσμο, διακηρύσσουν "ιερό πόλεμο" ενάντια σε όλα τα δεινά της ανθρωπότητας ενώ οι λαοί πρέπει -έως πότε;- να επιλέγουν τη μια ή την άλλη "πολιτική σωτηρίας", όπως συχνά ονομάζουν την πολιτική τους αυτές οι κυβερνήσεις. Σωτηρία, όμως, ποιου πράγματος;

Οι λαοί γράφουν την Ιστορία. Το μέλλον τους ανήκει!

του Σπύρου Παπακώστα

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Έναυσμα" το 1997 στα πλαίσια αφιερώματος για τα 80 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση

Η συμπλήρωση 80 χρόνων από την επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης είναι μόνον η αφορμή για τούτο το κείμενο. Κι αυτό, γιατί κάθε άλλο παρά επετειακά αντιλαμβανόμαστε την επιτυχημένη πραγματοποίηση της πρώτης σοσιαλιστικής επανάστασης στον πλανήτη, που έδωσε διαφορετική τροπή στην Ιστορία και σημάδεψε τον αιώνα μας.

Για χιλιάδες χρόνια πριν κυριαρχούσε στον κόσμο η ιδεαλιστική αντίληψη. Όλα δημιουργούνται μια φορά για πάντα και παραμένουν αμετάβλητα, το πνεύμα (;) κυριαρχεί στην ύλη. Αυτό είχε συγκεκριμένη αντανάκλαση σ' όλες τις κοινωνίες. Η μοίρα του δούλου ήταν να παραμένει για πάντα δούλος, όχι μόνο αυτός αλλά και όλοι οι απόγονοί του. Το ίδιο ίσχυε για τον εξαθλιωμένο υποτακτικό του φεουδάρχη (μεσαίωνας) ή για το μισθωτό σκλάβο (εργάτη) στον καπιταλισμό. Αντίστοιχα, βέβαια, και η "μοίρα" του αυτοκράτορα, του μονάρχη, του φεουδάρχη, του μεγαλοαστού κ.ο.κ ήταν να παραμένουν επικυρίαρχοι αυτοί και οι απόγονοί τους.

Η διαρκής πάλη ενάντια στον ρεφορμισμό. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΡΙΣΤΕΡΟΥ ΠΟΛΟΥ ΣΤΟ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1998

 Για το ζήτημα των αιτημάτων, των στόχων πάλης, των κατευθύνσεων του νεολαιίστικου κινήματος

 Μ' αυτό το άρθρο δε θα θέλαμε απλά και μόνο να καταθέσουμε τις δικές μας απόψεις και αντιλήψεις γύρω απ' το κρίσιμο ζήτημα των κατευθύνσεων του κινήματος της νεολαίας, αλλά και να αποτελέσει έναυσμα για το προχώρημα του πολιτικού διαλόγου και της αντιπαράθεσης (γιατί όχι) που μ' ένα τρόπο κρυφό ή φανερό διεξάγεται μέσα σ' ένα ευρύ φάσμα αγωνιστών που αγωνιά, σκέφτεται και προβληματίζεται για την κατάσταση του κινήματος, για τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη συγκρότηση και την ανάπτυξή του σε αριστερή αγωνιστική κατεύθυνση.

Είναι γεγονός πως αφορμή δόθηκε απ' την άμβλυνση (όχι πάντως από εμάς) τα τελευταία χρόνια και κάτω από το βάρος των συσχετισμών και των εξελίξεων μετά το '89-'91, της αντιπαράθεσης με τη ρεφορμιστική λογική. Άμβλυνση και αδυναμία αντιπαράθεσης που στην πορεία διαμόρφωνε "συνήθειες" και "ήθη" και έκανε κατορθωτό να κουκουλώνονται σημαντικά ζητήματα, να προσπερνιούνται σαν ασήμαντα. Στην καλύτερη περίπτωση, και πέρα από εμάς, η αντιπαράθεση με το ρεφορμισμό γίνονταν στο στυλ "τα πουλήσατε όλα για τρία υπουργεία", που και ρηχή είναι (τα 'χαν "πουλήσει" πιο παλιά και υπάρχουν μία σειρά αιτίες γι' αυτό) και φανερώνει την αδυναμία αυτής της οπτικής για μια ουσιαστική αντιπαράθεση μαζί του. Βέβαια προκαταβολικά να πούμε πως σημαντικό ρόλο έπαιξε σ' αυτήν την αδυναμία η προβολή απ' αυτές τις δυνάμεις νεορεφορμιστικών απόψεων, άσχετα αν ξεκινούσαν ή όχι για να φτάσουν σ' ένα τέτοιο αποτέλεσμα.

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Προσέγγιση ενός ζητήματος που απαιτεί συνολικότερη τοποθέτηση

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1998

Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, δεν ανταποκρίνεται στην έκταση και το βάθος που υπονοεί ο τίτλος. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για το ξεκίνημα μιας πιο ουσιαστικής συζήτησης και μελέτης του τομέα της Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, στο βαθμό μάλιστα που αφορά ένα μεγάλο κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας, εκπαιδευτικούς και μαθητές.

Η αναφορά αυτή αφορά αποκλειστικά αυτό που θεωρείται, και πριν και τώρα, σαν Μέση και Κατώτερη Τεχνική Εκπαίδευση, όσο και αν η προέκτασή της σε "ανώτερο" επίπεδο (ΚΑΤΕΕ, ΤΕΙ) εντάσσεται στα ίδια πάνω-κάτω πλαίσια.

Υπάρχουν σοβαροί και σημαντικοί λόγοι που επιβάλλουν να ασχοληθεί το εκπαιδευτικό κίνημα με το φαινόμενο "Τεχνική Εκπαίδευση". Ενδεικτικά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε αυτούς που κατά τη γνώμη μας είναι και οι βασικότεροι. Υπήρχε και υπάρχει μια υποτίμηση της σημασίας που περικλείει ο τομέας αυτός της εκπαίδευσης. Η υποτίμηση δεν αφορά μόνο τη σημασία και το ρόλο που της αποδίδει το καπιταλιστικό σύστημα (ερμηνεύσιμη και εξηγήσιμη σε μεγάλο βαθμό), αλλά και τη συνολικότερη αντιμετώπιση ακόμη και από τον αριστερό χώρο, τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά (σε επίπεδο θέσεων). Λίγο πολύ οι αναλύσεις ξεκινούν και σταματούν στο ρόλο που αποδίδει το σύστημα στη Μέση Τεχνική Εκπαίδευση, στα πλαίσια των σχολικών μηχανισμών, και που περιορίζονται στην διαπίστωση (σωστή κατά τα άλλα) περί των ταξικών και άλλων φραγμών. Νομίζουμε πως το ζήτημα έχει και άλλες προεκτάσεις που πρέπει να τύχουν ανάλογης προσοχής.

Έχει μεγάλη σημασία (ιδεολογικά και πολιτικά) τόσο ο διαχωρισμός, όσο και η ενότητα των τεχνητά διακριτών όρων της τεχνολογικής και της άλλης εκπαίδευσης. Σημασία όχι μόνο για την εκπαίδευση αλλά για τη ζωή συνολικά.

Είναι κάτι πιο βαθύ που με λερώνει…

(Μνήμη Νίκου Καββαδία, Γραμματέα Λογοτεχνών ΕΑΜ Αθήνας)

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Έναυσμα» το 1998

Το στερνό του μπαρκάρισμα έλαχε στις 10/2/75. Αυτού που όλοι τον γνωρίσαμε ως άνθρωπο της θάλασσας και των ταξιδιών. Που όλοι τον θαυμάζουμε σαν παραμυθά. Με μόλις τρεις συλλογές ποιημάτων σε 42 χρόνια, και όμως το ίδιο κι ίσως περισσότερο ακουσμένος από άλλους, πιο "κατοχυρωμένους" ποιητές στην Ελλάδα. Ποιος δεν έχει τραγουδήσει έστω μία, από τις μελοποιημένες αλμυρές ιστορίες του, ένα από τα εξωτικά σχεδιάσματα του; Ποιος δεν γοητεύτηκε απ' τις πρωτότυπες "λαογραφίες" και "βιογραφίες" του;

Τι και πώς διαδηλώνουμε

Με αφορμή τις πρόσφατες κινητοποιήσεις

 του Ζήση Γκέρτσου

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1998

Μοιάζει με ερώτηση που η απάντηση της φαντάζει αυτονόητη. Καλά, το "ενάντια σε τι διαδηλώνουμε" δεν είναι δύσκολο να ερμηνευτεί (είναι ζήτημα που αφορά την πολιτική τοποθέτηση του καθένα) αλλά και "πώς" διαδηλώνουμε;!!... Ασφαλώς, δεν έχουμε την πρόθεση να υποδείξουμε σε κανέναν το "τι και πώς" -ιδίως το "πώς"- να διαδηλώνει. Ομως, άποψή μας είναι ότι αυτό το "ενάντια σε τι αντιστεκόμαστε" δεν είναι ανεξάρτητο από το "πώς αντιστεκόμαστε".

Κανείς δεν μπορεί να αποφύγει (εμείς, μάλιστα, το επιδιώκουμε) την τοποθέτηση και σε αυτό το ζήτημα, εάν δηλαδή ένας αγώνας που ξεσπά μπορεί (και πώς) να τα βάλει με την κυβερνητική πολιτική. Σε μια εποχή, μάλιστα, πού, όπως λέγεται, κυριαρχεί η "παντοκρατορία της αγοράς" και όλα υποτάσσονται (από την εκπαίδευση μέχρι τους όρους της ίδιας της ζωής) στην λογική της ανταποδοτικότητας και του κέρδους. Πολύ περισσότερο, αν θεωρεί ότι η απόκρουση αυτής της λογικής έχει, εκτός των άλλων, να αντιμετωπίσει την απειλή της καταστολής των αγώνων από την μεριά του κράτους .

Η σωτηρία του θεάματος και το ναυάγιο της πραγματικότητας

του Μανόλη Αρκολάκη

 Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1998

Ο βασικός λόγος της σχεδόν απόλυτης κυριαρχίας του Χόλλυγουντ είναι οι διάσπαρτες στρατιωτικές βάσεις ανά τον κόσμο. Τα στρατεύματα που υπερασπίζονται και διευκολύνουν την οικονομική κυριαρχία και την εξασφάλιση της αύξησης των κερδών των αμερικάνικων μονοπωλίων. Αυτή βέβαια είναι η μία πλευρά του ζητήματος, η άλλη είναι ότι ο χολιγουντιανός κινηματογράφος έχει καταφέρει να γίνει αποδεκτός από το κοινό ένας συγκεκριμένος τρόπος κινηματογραφικού γυρίσματος και αφήγησης που είναι πλέον η σίγουρη συνταγή για κάθε είδους ταινία. Μια υποτιθέμενη ρεαλιστική τεχνική και φόρμα, εύπεπτη, κατανοητή από τον καθένα πέρα από τους γλωσσικούς φραγμούς της κάθε χώρας. Η τεχνική αυτή αναπαράγει βασικούς κανόνες του αστικού ρεαλιστικού μυθιστορήματος του 19ου αιώνα που ακόμα και σήμερα γοητεύει με τα κλασικά του αριστουργήματα. Το βασικό ερώτημα που θα μπορούσε να τεθεί βέβαια είναι κατά πόσο αυτή η μορφή θα μπορούσε να χρησιμεύσει σήμερα για ένα διαφορετικό περιεχόμενο. Και μια και φέτος έχει αρχίσει να γίνεται πολύς θόρυβος (με λίγη, δυστυχώς, ουσία) για τα εκατοντάχρονα του Μπρεχτ, ας αναφερθεί ότι αυτό το θέμα ήταν ένα από τα κύρια σημεία της διαφωνίας του Μπρεχτ με τον Λούκατς που επέμενε στην αυτούσια χρήση του αστικού ρεαλισμού για την παραγωγή επαναστατικών έργων. 

Εθνικιστικές υστερίες, εξοπλιστικοί ανταγωνισμοί, πολεμικές εντάσεις: ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΖΗΣΟΥΜΕ ΜΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΣ;

του Νίκου Παπαβασιλείου

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εναυσμα» το 1998

Ακήρυχτος πόλεμος στο Αιγαίο. Νέα δομή και επέκταση του ΝΑΤΟ. Αμερικανική επιδιαιτησία. Ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Έξαρση(πυρετός) των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Χρονιά (λύσης) του Κυπριακού το '97, το '98, το... Το τελευταίο διάστημα (μήνες ή χρόνια) κυκλοφορεί στην καθημερινή ειδησεογραφία το πλέγμα αυτών των ζητημάτων, με φανερή, εκτός από την τοπική, και τη διεθνή διάσταση του. Πρόκειται, άραγε, για "υψηλή πολιτική και διπλωματία" που -δικαιολογημένα- μας αφήνουν αδιάφορους; Είναι ζητήματα "ουδέτερα" (αν μπορεί να υπάρξουν τέτοια..), ανεξάρτητα δηλαδή από πραγματικές, υλικές, αντιθέσεις και συμφέροντα; Ή μήπως αποτελούμε (θέλοντας και μη) -λαός και νεολαία- βασικό μέρος της αντίθεσης, στη βάση της οποίας εξελίσσονται όλα αυτά; Αν είναι έτσι, αν αποτελούμε το -ανενεργό- μέρος μιας σύγκρουσης, ποιο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της; Τι διακυβεύεται;

Θα έρθουμε σ' αυτά τα ερωτήματα. Ωστόσο, θεωρούμε ότι προηγείται ένα άλλο ερώτημα: Ποιοι είναι οι "άλλοι", το άλλο μέρος της αντίθεσης; Τι επιδιώκουν; Πόσο "ουδέτεροι" είναι οι διάφοροι διεθνείς οργανισμοί που ολοφάνερα πρωτοστατούν στην ανακίνηση αυτών των ζητημάτων; Για παράδειγμα, πώς και γιατί συγκροτήθηκε το ΝΑΤΟ, ποια η πορεία του και ποιες οι σημερινές του στοχεύσεις; Χρειάζεται να γνωρίζουμε τόσο τη διεθνή όσο και την ελληνική πλευρά του ζητήματος. Ας μην ξεχνάμε, "ανήκομεν" στη Δύση. Κάποιο λόγο "θα 'χουμε" για να "ανήκομεν" κάπου και να μην είμαστε ανεξάρτητοι και λεύτεροι από δεσμά κάθε είδους...