Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1010, στις 27/6/2026
Η ονομασία του ιστολογίου είναι ο τίτλος του βιβλίου του Βασίλη Σαμαρά "1917-1953, Η ιστορία διδάσκει και εμπνέει"
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1010, στις 27/6/2026
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1009, στις 13/6/2026
Η ιστορία των λαϊκών προαστίων της Αθήνας είναι σπαρμένη με εργατικούς-λαϊκούς αγώνες και γεγονότα που έχουν καταγραφεί στη συλλογική μνήμη, αν και έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια από τη μεριά του κράτους και της επίσημης ιστορίας να αποσιωπηθούν. Η ηρωική κινητοποίηση -μια πραγματική λαϊκή εξέγερση- των κατοίκων της Ανθούπολης στο Περιστέρι, τον Μάιο του 1956, ενάντια στις εξορύξεις των λιγνιτωρυχείων και στις επιπτώσεις της ληστρικής εκμετάλλευσης του υπεδάφους, ξεχωρίζει στα πρώτα πέτρινα χρόνια της μετεμφυλιακής περιόδου, όταν η κυβέρνηση της ΕΡΕ προσπαθούσε να προσελκύσει επενδύσεις από πρώην μαυραγορίτες, χωρίς να υπολογίζει την καταστροφή του τόπου.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1008, στις 30/5/2026
Στη μέση του βόρειου Αιγαίου, ανάμεσα σε Λήμνο, Λέσβο και Σκύρο, απομονωμένο και σε μεγάλη απόσταση από άλλο νησί ή στεριά βρίσκεται το μικρό νησάκι του Άη Στράτη, γνωστό για τους πολιτικούς εξόριστους που «φιλοξένησε» μέχρι το 1962. Συνολικά 10.000 αγωνίστριες και αγωνιστές πέρασαν από εκεί, στη συντριπτική τους πλειοψηφία μέλη του ΚΚΕ, υποφέροντας από την πείνα και παλεύοντας με την αφιλόξενη φύση και την εκδικητική μανία των πολιτικών τους αντιπάλων. Η μόνη οδός διαφυγής τους ήταν η «δήλωση μετάνοιας» και η «αποκήρυξη του ΚΚΕ».
Από την εκδήλωση του ΚΚΕ(μ-λ) για την εξέγερση του Μάη του ’36 (9/5/2026)
Ο Μάης του ‘36 αποτέλεσε κορύφωση της ταξικής πάλης και μια εργατική–λαϊκή εξέγερση σε συνθήκες προεπαναστατικής περιόδου. Ήταν προπομπός της ιστορικής δεκαετίας του κομμουνιστικού κινήματος στη χώρα μας (‘41–49), της εποποιίας των ΕΑΜ–ΕΛΑΣ–ΕΠΟΝ–ΔΣΕ. Ήταν καρπός της δράσης τού τότε επαναστατικού ΚΚΕ, της επίδρασης που άσκησε η οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση και της ραγδαίας ανόδου του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα. Σήμερα, αποτελεί πολύτιμη πηγή συμπερασμάτων για την ανασυγκρότηση της εργατικής τάξης ως τάξης για τον εαυτό της, αλλά και για την αναδιοργάνωση του κομμουνιστικού κινήματος και κόμματος της εποχής μας.
Από την εκδήλωση του ΚΚΕ(μ-λ) για την εξέγερση του Μάη του ’36 (9/5/2026)
Ιστορικό πλαίσιο
90 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη ματωμένη εξέγερση της Θεσσαλονίκης. Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, τέτοια ημέρα, οι Σοβιετικοί τσάκιζαν το τέρας του ναζισμού με την είσοδό τους στο Βερολίνο και θα απελευθέρωναν την Ευρώπη από τον φασισμό-ναζισμό. Η εργατική-λαϊκή εξέγερση της Θεσσαλονίκης αποτελεί κορυφαία εκδήλωση της ταξικής πάλης σε συνθήκες προεπαναστατικής περιόδου. Για τη σωστή ερμηνεία των γεγονότων της περιόδου αυτής από κομμουνιστική σκοπιά, είναι απαραίτητο να γίνει μια αναφορά στις διεθνείς και εσωτερικές συνθήκες που επηρέασαν σε σημαντικό βαθμό τους αγώνες στη χώρα.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 1006, στις 2/5/2026
Η Αντίσταση την περίοδο της Κατοχής δεν περιορίστηκε μόνο στην ελληνική ύπαιθρο, όπου πολύ γρήγορα οργανώθηκε το αντάρτικο και άρχισε σύντομα η απελευθέρωση μεγάλου μέρους της, αλλά αναπτύχθηκε και μέσα στον πολεοδομικό ιστό των μεγάλων πόλεων. Μέσα στην Αθήνα υπήρξαν πολλές συνοικίες που έμειναν στην ιστορία για τους αγώνες που έδωσαν. Ειδικότερα στις ανατολικές συνοικίες, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Αντίσταση. Η Καισαριανή κατέχει κεντρική θέση και ο λαός της προσέφερε τα μέγιστα στην πάλη για τη λευτεριά. Η προσφυγική και εργατική της καταγωγή αλλά και οι κοινωνικοί αγώνες των κατοίκων της στη διάρκεια του Μεσοπολέμου την μετέτρεψαν σε προπύργιο του αγώνα από τις πρώτες κιόλας μέρες της Κατοχής.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1005, στις 18/4/2026
Στις 11/4/1966 ιδρύθηκε η Προοδευτική Πανσπουδαστική Συνδικαλιστική Παράταξη (ΠΠΣΠ). Η Ιδρυτική της Διακήρυξη υπογράφηκε από 37 φοιτητές και φοιτήτριες σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Η ΠΠΣΠ συνέβαλε καθοριστικά στην προώθηση των επαναστατικών ιδεών στα Πανεπιστήμια και τις Τεχνικές Σχολές και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ήταν ο βασικός εκφραστής του μ-λ κινήματος στον φοιτητικό και σπουδαστικό χώρο.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1005, στις 18/4/2026
https://www.kkeml.gr/ps1005/o-antikommounismos-se-eksarsi/
Δεν άντεξαν τα φασιστικά εξαπτέρυγα του Μητσοτάκη και της κυβέρνησης της ΝΔ, Πλεύρης-Γεωργιάδης, το βάρος από τη συγκίνηση και την περηφάνια που προκάλεσαν στον λαό και τη νεολαία οι φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών από τον τόπο εκτέλεσης της Καισαριανής και ξέσπασαν σε ένα αντικομμουνιστικό παραλήρημα, για τον «αντεθνικό ρόλο της Αριστεράς και του ΚΚΕ». Για τον «αντεθνικό ρόλο στη Μικρασιατική εκστρατεία και τον Εμφύλιο» μίλησε ο ένας, ενώ ο άλλος είπε ότι «Εγώ δεν σέβομαι τους αγώνες της Αριστεράς. Για την ακρίβεια, θεωρώ πως η Αριστερά όσους αγώνες έκανε, ήταν επί ζημία της Ελλάδας».
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1004, στις 28/4/2026
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή
Σημαία, φύλ. 1003, στις 14/3/2026
Στη διάρκεια του 20ου
αιώνα το αμερικανικό πραξικόπημα του 1953 ενάντια στον δημοκρατικά εκλεγμένο
πρωθυπουργό του Ιράν, Μοχάμεντ Μοσαντέκ, αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές
σελίδες της ιστορίας, αφού θεωρείται και η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα της CIA
να ανατρέψει ξένη
κυβέρνηση. Ήταν η διαβόητη επιχείρηση AJAX, η επιτυχία της οποίας έδωσε φτερά
στις ΗΠΑ και τα επόμενα χρόνια επανέλαβαν τέτοιες απόπειρες δεκάδες φορές σε
όλο τον κόσμο.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 1002, στις 28/2/2026
Ο αιφνιδιασμός του αντιπάλου και η τακτική επίθεσης του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου σε κατοικημένες περιοχές
Η «μετά τη Βάρκιζα» Ελλάδα χαρακτηρίστηκε από τις διώξεις και την τρομοκρατία που προώθησε το μοναρχοφασιστικό αστικό πολιτικό σύστημα με στόχο τη διάλυση του κινήματος της Λαϊκής Εθνικής Αντίστασης που είχε ανδρωθεί κατά τη διάρκεια της Κατοχής και αμφισβητούσε τις δυνάμεις της αντίδρασης και της αγγλικής επικυριαρχίας. Ο φτωχός λαός μπροστά στον αφανισμό του κινήματος ζωντάνεψε τις λέξεις που ήταν γραμμένες στο αιματοβαμμένο πανό του Κόκκινου Δεκέμβρη και μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διάλεξε ξανά τα όπλα. Τον Οκτώβρη του 1946 συγκροτείται ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας και οι λαϊκές δυνάμεις ανατρέπουν τους δυσμενείς συσχετισμούς σε έναν πόλεμο που αποτέλεσε κορυφαία περίοδο της ταξικής πάλης στην Ελλάδα.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή
Σημαία, φύλ. 1001, στις 14/2/2026
Η πτώση της Χούντας σήμανε την
έναρξη ενός νέου κύκλου για το εργατολαϊκό κίνημα στην Ελλάδα.
Πραγματοποιήθηκαν μια σειρά από απεργίες σε εργοστάσια, που σε πολλές
περιπτώσεις διαρκούσαν εβδομάδες και μήνες και σημαδεύτηκαν από άγριες
συγκρούσεις με την αστυνομία. Οι εργάτες διεκδικούσαν όλα αυτά που στερήθηκαν
τα προηγούμενα χρόνια, την ώρα που τα μεγάλα αφεντικά θησαύριζαν από τον κόπο
τους. Το εργοστασιακό κίνημα της δεκαετίας του ’70, υποστηρίχτηκε από πρωτοπόρους
εργάτες έξω από τα πλαίσια των επίσημων συνδικαλιστικών ηγεσιών και του
ρεφορμισμού, και γι’ αυτό κατάφερε να θέσει τα πραγματικά προβλήματα της
εργατικής τάξης στη χώρα μας, να πάρει αποφάσεις αγώνα με διάρκεια, να
συγκρουστεί και σε πολλές περιπτώσεις να καταφέρει νίκες.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή
Σημαία φύλ. 1000 στις 31/1/2026
«Η
επανάσταση, όμως, είναι η μόνη μορφή "πολέμου" -κι αυτός είναι ένας
αξιοπερίεργος νόμος της Ιστορίας- στην οποία η τελική νίκη μπορεί να
προετοιμαστεί μόνο με μια σειρά από "ήττες"». (Ρ. Λούξεμπουργκ)
Τον Γενάρη του 1919 η Γερμανία ζούσε
μια εργατική επανάσταση. Από τον Νοέμβρη του 1918, ένα χρόνο μετά την
Οκτωβριανή, οι Γερμανοί εργάτες ήταν σε αναβρασμό. Η αστική τάξη και οι μεγαλογαιοκτήμονες
(γιούνκερ), τρομοκρατημένοι μήπως η χώρα τους γίνει το δεύτερο κράτος με εργατική
εξουσία και με τη αμέριστη βοήθεια του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD)
που πρόδωσε τα ιδανικά
της εργατικής τάξης, έπνιξαν στο αίμα την επανάσταση. Η άγρια δολοφονία των
ηγετών του γερμανικού προλεταριάτου, Ρόζας Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ, μπορεί
να επισφράγισε την ήττα της επανάστασης αλλά αποτέλεσε και ένα μεγάλο μάθημα
για το γερμανικό προλεταριάτο, ότι δηλαδή «η
"δημοκρατία" δεν είναι παρά ένα προκάλυμμα της αστικής καταλήστευσης
και της πιο άγριας βίας». (Λένιν)
Δημοσιεύτηκε
στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 998, στις 13/12/2025
Φυσικά,
ένα μικρό σημείωμα όπως αυτό, δεν μπορεί να ιστορήσει την εξέλιξη των μαχών,
τις πολιτικές επιδιώξεις και το διπλωματικό παρασκήνιο εκείνης της εποχής.
Όποιος θέλει, μπορεί να ανατρέξει σε παλιότερα άρθρα της Π.Σ., στις εκδόσεις
και το βιβλιοπωλείο «εκτός των τειχών», αλλά και σε πάμπολλες μελέτες
επιστημόνων και μαρτυρίες της εποχής.
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 998, στις 13/12/2025
Από τη
συγκρότηση των ΗΠΑ σε κράτος και ειδικά μετά τη διατύπωση του δόγματος Μονρόε
(1823), η Λατινική
Αμερική αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς χώρους για αυτές.
Θεωρούσαν αυτονόητο ότι ολόκληρη η αμερικανική ήπειρος ήταν σφαίρα επιρροής
τους και οποιαδήποτε προσπάθεια παρέμβασης ή επέμβασης ευρωπαϊκής δύναμης σε
αυτή θα εκλαμβανόταν ως επιθετική ενέργεια.
Με την γνωστή ως Μάχη της Δωδεκανήσου (8 Σεπτεμβρίου 1943-22 Νοεμβρίου 1943) τα ιταλοκρατούμενα, μέχρι τότε, Δωδεκάνησα έπεσαν στα χέρια των Γερμανών κατακτητών. Ακολούθησε μια περίοδος δύσκολη για τους κατοίκους των νησιών αυτών με βασικότερο πρόβλημα αυτό το λιμού. Κάτω από αυτές τις συνθήκες πολλοί από αυτούς αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη γη τους και, με παράνομους μηχανισμούς και δίκτυα, να περάσουν στα γειτονικά τουρκικά παράλια. Το γεγονός ότι η Τουρκία σε εκείνη τη φάση διατηρούσε ουδέτερη στάση, έχοντας ήδη από το 1941 υπογράψει σύμφωνο μη επίθεσης με την Γερμανία του Χίτλερ, την καθιστούσε έναν σχετικά ασφαλή και κοντινό προορισμό για τους Έλληνες πρόσφυγες. Από εκεί κάποιοι κατέφυγαν στην Κύπρο, στη Συρία και κάποιοι σε στρατόπεδα προσφύγων στη Λωρίδα της Γάζας.
![]() |
| Πυρπολημένη κατοικία στην Καλαμπάκα στο πλαίσιο της επιχείρησης "Πάνθηρας" (από τον ιστότοπο vlahoi.net) |
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή
Σημαία, φύλ. 996, στις 15/11/2025
Το ξεκίνημα του 1973 στην Ελλάδα
σημαδεύτηκε από μεγάλες φοιτητικές κινητοποιήσεις, με πιο εμβληματική αυτήν της
κατάληψης της Νομικής, που θεωρείται προπομπός της εξέγερσης του Νοέμβρη. Στη
νεολαία και τον λαό επικρατούσε μεγάλη δυσφορία και αναβρασμός Οξυνόταν συνεχώς
η αντίθεση των λαϊκών μαζών με τον φασισμό και τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Οι
εσωτερικές αντιθέσεις του καθεστώτος αλλά και η δυσαρέσκεια στους κόλπους της
αστικής τάξης διογκώνονταν. Όλα οδηγούσαν στη μεγάλη έκρηξη. «Μόνο όσοι στήριξαν και στηρίζουν ελπίδες
στην "αυτοεξέλιξη" του φασισμού σε δημοκρατία, μόνο όσοι έτρεφαν
αυταπάτες για την "ομαλή πορεία" των διαδικασιών
"φιλελευθεροποίησης" του φασισμού, μόνο όσοι ανησυχούσαν για τον
"κίνδυνο να απομονωθεί η πολιτική ηγεσία από τα πεντέμισι εκατομμύρια
ψηφοφόρων οι οποίοι οπωσδήποτε θα ψηφίσουν στις "εκλογές" που
προετοίμαζε ο Παπαδόπουλος δεν μπορούσαν να αντιληφθούν και τελικά δεν ήθελαν
μια τέτοια εξέλιξη». (Προκήρυξη της ΟΜΛΕ - Δεκέμβρης 1973).
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή
Σημαία φύλ. 995, στην 1/11/2025
Τον Οκτώβρη του 1983, οι ΗΠΑ, για
πολλοστή φορά μέσα στον 20ο αιώνα, ανακάλυψαν το «υπέρτατο κακό» και
τον επικίνδυνο εχθρό για τον «ελεύθερο κόσμο» σε ένα νησιωτικό κράτος της
Καραϊβικής, τη Γρενάδα, που βρίσκεται στα ανοιχτά της Βενεζουέλας, με μόλις 90.000 κατοίκους, και λίγο μεγαλύτερο σε έκταση από
τη Λευκάδα. Έτσι,
εισέβαλαν στο νησί με
πεζοναύτες και για 3 μέρες σημειώθηκαν συγκρούσεις και βομβαρδισμοί. Άμεσος στόχος
των Αμερικανών ήταν να το καταλάβουν, να ανατρέψουν την κυβέρνησή του και να τοποθετήσουν
στην εξουσία τον εκλεκτό τους.
Δημοσιεύτηκε στην
Προλεταριακή Σημαία φύλ. 994, στις 18/10/2025
Καθεστώς Γαλλικής Εντολής
Η γαλλική
κυριαρχία στην περιοχή της Συρίας-Λιβάνου (που τότε θεωρούνταν ενιαίο κράτος)
ξεκινάει με την λήξη του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου. Ήταν το αποτέλεσμα των μυστικών
συμφωνιών μεταξύ Γάλλων και Βρετανών το 1916 που έμειναν στην ιστορία με την ονομασία
συμφωνίες Σάικς - Πικό και κατοχύρωναν την περιοχή της Συρίας στους Γάλλους. Η
«νομιμοποίησή» της έγινε με την Εντολή της Κοινωνίας των Εθνών και την ανάληψη
της διακυβέρνησης των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Μ. Ανατολή
κυρίως από Γαλλία και Μ. Βρετανία. Παρά τις υποσχέσεις των ιμπεριαλιστών για
δημιουργία ανεξάρτητου αραβικού κράτους με πρωτεύουσα τη Δαμασκό, στην ουσία
δημιουργήθηκε μια αποικιοκρατικού τύπου διοίκηση στην περιοχή.