80 χρόνια από την ίδρυση του ΔΣΕ. 1946-1949: Η ηρωική εποποιία ενός γνήσιου λαϊκού στρατού

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1017, στις 31/10/2026

 

Η τριετής ένοπλη αναμέτρηση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) την περίοδο 1946-1949 που έμεινε στη συνείδηση του λαού μας ως «Δεύτερο Αντάρτικο» αποτελεί την κορυφαία, ηρωικότερη και πιο μεγαλειώδη στιγμή της ταξικής πάλης στην Ελλάδα του 20ού αιώνα. Γεννημένος μέσα στη βία και την τρομοκρατία του μεταβαρκιζιανού κράτους, και με την τεράστια παρακαταθήκη που άφησε η νικηφόρα πορεία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ στη διάρκεια της Κατοχής, ο ΔΣΕ δεν υπήρξε προϊόν τυχοδιωκτισμού ή απομονωμένων συνωμοτικών ομάδων, αλλά η αναγκαία και δίκαιη απάντηση των λαϊκών μαζών στην οργανωμένη επιχείρηση της ελληνικής αστικής τάξης και των ξένων συμμάχων της να συντριβεί κάθε ριζοσπαστική προοπτική που θα έφερνε τον λαό στην εξουσία.

 

Οκτώβριος 1962 Η κρίση των πύραυλων στην Κούβα

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 1015, στις 3/10/2026

Τον Οκτώβρη του 1962 ο πλανήτης, για 13 εφιαλτικές ημέρες, παρακολουθούσε τρομοκρατημένος τη διπλωματική και στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ στην περιοχή της Καραϊβικής, με επίκεντρο την Κούβα. Σ’ αυτές τις 13 μέρες οι δύο υπερδυνάμεις, με εκατέρωθεν απειλές για μετατροπή του «ψυχρού πολέμου» σε «θερμό», και μέσα από συνεχείς εναλλαγές στις αποφάσεις τους, έφτασαν την ανθρωπότητα στο χείλος του ολοκληρωτικού πυρηνικού πολέμου.

50 χρόνια από τον θάνατο του Μάο. Η επανάσταση δεν τελειώνει με την κατάληψη της εξουσίας

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 1013, στις 5/9/2026

 

Ο Μάο διατάζει τον Λαϊκό Στρατό να διασχίσει τον Γιανγκτσέ

Στις 9 Σεπτέμβρη του 1976 έφυγε από τη ζωή ο ιστορικός ηγέτης του κινεζικού λαού Μάο Τσε Τουνγκ. Η σημασία της επετείου των 50 χρόνων δε βρίσκεται σε μια τυπική αναφορά στη ζωή και την προσωπικότητα του μεγάλου διανοητή και κομμουνιστή ηγέτη που σφράγισε τον 20ό αιώνα, αλλάζοντας τη ροή της ιστορίας στην Κίνα, αλλά κυρίως στα προβλήματα που έθεσε η ίδια η επαναστατική διαδικασία και, πάνω απ’ όλα, στα ερώτηματα που ο Μάο έθεσε με ιδιαίτερη ένταση. Συνεχίζεται η ταξική πάλη όταν η εργατική τάξη έχει κατακτήσει την εξουσία και αρχίζει η οικοδόμηση του σοσιαλισμού; Υπάρχει ο κίνδυνος πισωγυρίσματος και ποιος ο ρόλος των μαζών στην αποτροπή του; Μπορεί ένα κομμουνιστικό κόμμα να παραμείνει κόμμα της επανάστασης όταν μετατρέπεται σε κρατικό μηχανισμό; Πώς αντιμετωπίζεται η δυνατότητα να εμφανιστούν μέσα του δυνάμεις που επιδιώκουν διαφορετικό δρόμο;

 

Ιούλης 1979. Η απεργία των τραπεζοϋπαλλήλων και η πρώτη επιστράτευση απεργών στη Μεταπολίτευση

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 1012, στις 25/7/2026

 

Η μεταπολιτευτική περίοδος στην Ελλάδα και ιδιαίτερα η δεκαετία του ’70 υπήρξε μια εποχή σφοδρών κοινωνικών συγκρούσεων. Το εργατικό κίνημα διεκδικούσε δικαιώματα κόντρα στην επίθεση των εργοδοτών και της κυβέρνησης Καραμανλή η οποία υποτίθεται ότι εξέφραζε την… δημοκρατική ομαλότητα, αλλά στην πράξη, φιλοδοξούσε να θέσει εκτός νόμου την ίδια την ταξική πάλη με τον Ν. 330/1976 του ανεκδιήγητου Υπουργού Απασχόλησης Κ. Λάσκαρη. Ο κλάδος των τραπεζοϋπαλλήλων που μετρούσε περίπου 35.000, αν και δεν ανήκε στην εργατική τάξη, δέχτηκε μια σφοδρή επίθεση το καλοκαίρι του 1979 και προσπάθησε να δώσει μια δυναμική απάντηση, ερχόμενος σε ευθεία ρήξη με την εξουσία του βιομηχανικού και χρηματιστικού κεφαλαίου, τις επιταγές της ΕΟΚ και τα πρωτοφανή κατασταλτικά μέτρα της κυβέρνησης.

 

Ιούλιος 1929, Λιπάσματα Δραπετσώνας. Οι εργάτες στον δρόμο της ταξικής σύγκρουσης

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 1011, στις 11/7/2026

Το καλοκαίρι του 1929 στον Πειραιά πραγματοποιήθηκε μια από τις πιο εμβληματικές και αιματηρές απεργίες. Στο επίκεντρο βρέθηκε το εργοστάσιο Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα, ένα βιομηχανικό κάτεργο, όπου ο ιδιοκτήτης του συσσώρευε υπερκέρδη, πατώντας πάνω στην απόλυτη εξαθλίωση των εργατών.

 

250 χρόνια ΗΠΑ. Η εξόντωση των αυτοχθόνων και οι επεκτατικοί πόλεμοι γεννούν την «αμερικανική αυτοκρατορία»

  

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1010, στις 27/6/2026

 

Η συμπλήρωση 250 ετών από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ στις 4 Ιουλίου του 1776, που γιορτάζεται φέτος με περισσή επισημότητα, προβάλλεται ως η επέτειος της «Δημοκρατίας» και της «Ελευθερίας». Πίσω, όμως, από τα μεγάλα λόγια και τις υπερφίαλες διακηρύξεις κρύβεται μια αιματοβαμμένη αλήθεια. Το αμερικανικό καπιταλιστικό «θαύμα» γεννήθηκε, τράφηκε και ανδρώθηκε με τη βία και τη λεηλασία. Τα θεμέλια για την ανάδειξη των ΗΠΑ σε παγκόσμια ιμπεριαλιστική δύναμη μπήκαν με τη συστηματική, κρατικά οργανωμένη εξόντωση-γενοκτονία ολόκληρων γηγενών πληθυσμών και την επεκτατική πολεμική στρατηγική στην αμερικανική ήπειρο τον 19ο αιώνα.

 

Ανθούπολη Περιστερίου 14/5/1956 Μια νικηφόρα λαϊκή εξέγερση ενάντια στην ασυδοσία του κεφαλαίου

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1009, στις 13/6/2026

 

Η ιστορία των λαϊκών προαστίων της Αθήνας είναι σπαρμένη με εργατικούς-λαϊκούς αγώνες και γεγονότα που έχουν καταγραφεί στη συλλογική μνήμη, αν και έχει γίνει μεγάλη προσπάθεια από τη μεριά του κράτους και της επίσημης ιστορίας να αποσιωπηθούν. Η ηρωική κινητοποίηση -μια πραγματική λαϊκή εξέγερση- των κατοίκων της Ανθούπολης στο Περιστέρι, τον Μάιο του 1956, ενάντια στις εξορύξεις των λιγνιτωρυχείων και στις επιπτώσεις της ληστρικής εκμετάλλευσης του υπεδάφους, ξεχωρίζει στα πρώτα πέτρινα χρόνια της μετεμφυλιακής περιόδου, όταν η κυβέρνηση της ΕΡΕ προσπαθούσε να προσελκύσει επενδύσεις από πρώην μαυραγορίτες, χωρίς να υπολογίζει την καταστροφή του τόπου.

 

17/6/1943 Η απόδραση των ελλήνων κομμουνιστών από τον Άη Στράτη

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1008, στις 30/5/2026

 

Στη μέση του βόρειου Αιγαίου, ανάμεσα σε Λήμνο, Λέσβο και Σκύρο, απομονωμένο και σε μεγάλη απόσταση από άλλο νησί ή στεριά βρίσκεται το μικρό νησάκι του Άη Στράτη, γνωστό για τους πολιτικούς εξόριστους που «φιλοξένησε» μέχρι το 1962. Συνολικά 10.000 αγωνίστριες και αγωνιστές πέρασαν από εκεί, στη συντριπτική τους πλειοψηφία μέλη του ΚΚΕ, υποφέροντας από την πείνα και παλεύοντας με την αφιλόξενη φύση και την εκδικητική μανία των πολιτικών τους αντιπάλων. Η μόνη οδός διαφυγής τους ήταν η «δήλωση μετάνοιας» και η «αποκήρυξη του ΚΚΕ».

 

Εισήγηση Κώστα Καμαρέτσου Τα διδάγματα του ηρωικού Μάη του ‘36, οδηγός για την ανασυγκρότηση της εργατικής τάξης ως τάξης για τον εαυτό της

 

Από την εκδήλωση του ΚΚΕ(μ-λ) για την εξέγερση του Μάη του ’36 (9/5/2026)

 

Ο Μάης του ‘36 αποτέλεσε κορύφωση της ταξικής πάλης και μια εργατική–λαϊκή εξέγερση σε συνθήκες προεπαναστατικής περιόδου. Ήταν προπομπός της ιστορικής δεκαετίας του κομμουνιστικού κινήματος στη χώρα μας (‘41–49), της εποποιίας των ΕΑΜ–ΕΛΑΣ–ΕΠΟΝ–ΔΣΕ. Ήταν καρπός της δράσης τού τότε επαναστατικού ΚΚΕ, της επίδρασης που άσκησε η οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση και της ραγδαίας ανόδου του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα. Σήμερα, αποτελεί πολύτιμη πηγή συμπερασμάτων για την ανασυγκρότηση της εργατικής τάξης ως τάξης για τον εαυτό της, αλλά και για την αναδιοργάνωση του κομμουνιστικού κινήματος και κόμματος της εποχής μας. 

Εισήγηση Ιάσονα Γραβάνη: Η εργατική τάξη γράφει την ιστορία

Από την εκδήλωση του ΚΚΕ(μ-λ) για την εξέγερση του Μάη του ’36 (9/5/2026)

 

 Ιστορικό πλαίσιο

90 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη ματωμένη εξέγερση της Θεσσαλονίκης. Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα, τέτοια ημέρα, οι Σοβιετικοί τσάκιζαν το τέρας του ναζισμού με την είσοδό τους στο Βερολίνο και θα απελευθέρωναν την Ευρώπη από τον φασισμό-ναζισμό. Η εργατική-λαϊκή εξέγερση της Θεσσαλονίκης αποτελεί κορυφαία εκδήλωση της ταξικής πάλης σε συνθήκες προεπαναστατικής περιόδου. Για τη σωστή ερμηνεία των γεγονότων της περιόδου αυτής από κομμουνιστική σκοπιά, είναι απαραίτητο να γίνει μια αναφορά στις διεθνείς και εσωτερικές συνθήκες που επηρέασαν σε σημαντικό βαθμό τους αγώνες στη χώρα.

 

Η Καισαριανή της Κατοχής και της Αντίστασης

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 1006, στις 2/5/2026

 

Η Αντίσταση την περίοδο της Κατοχής δεν περιορίστηκε μόνο στην ελληνική ύπαιθρο, όπου πολύ γρήγορα οργανώθηκε το αντάρτικο και άρχισε σύντομα η απελευθέρωση μεγάλου μέρους της, αλλά αναπτύχθηκε και μέσα στον πολεοδομικό ιστό των μεγάλων πόλεων. Μέσα στην Αθήνα υπήρξαν πολλές συνοικίες που έμειναν στην ιστορία για τους αγώνες που έδωσαν. Ειδικότερα στις ανατολικές συνοικίες, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Αντίσταση. Η Καισαριανή κατέχει κεντρική θέση και ο λαός της προσέφερε τα μέγιστα στην πάλη για τη λευτεριά. Η προσφυγική και εργατική της καταγωγή αλλά και οι κοινωνικοί αγώνες των κατοίκων της στη διάρκεια του Μεσοπολέμου την μετέτρεψαν σε προπύργιο του αγώνα από τις πρώτες κιόλας μέρες της Κατοχής. 

 

11/4/1966. 60 χρόνια από την ίδρυση της ΠΠΣΠ

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1005, στις 18/4/2026

 

Στις 11/4/1966 ιδρύθηκε η Προοδευτική Πανσπουδαστική Συνδικαλιστική Παράταξη (ΠΠΣΠ). Η Ιδρυτική της Διακήρυξη υπογράφηκε από 37 φοιτητές και φοιτήτριες σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Η ΠΠΣΠ συνέβαλε καθοριστικά στην προώθηση των επαναστατικών ιδεών στα Πανεπιστήμια και τις Τεχνικές Σχολές και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ήταν ο βασικός εκφραστής του μ-λ κινήματος στον φοιτητικό και σπουδαστικό χώρο.

 

Ο αντικομμουνισμός σε έξαρση

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1005, στις 18/4/2026

https://www.kkeml.gr/ps1005/o-antikommounismos-se-eksarsi/

 

Δεν άντεξαν τα φασιστικά εξαπτέρυγα του Μητσοτάκη και της κυβέρνησης της ΝΔ, Πλεύρης-Γεωργιάδης, το βάρος από τη συγκίνηση και την περηφάνια που προκάλεσαν στον λαό και τη νεολαία οι φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών από τον τόπο εκτέλεσης της Καισαριανής και ξέσπασαν σε ένα αντικομμουνιστικό παραλήρημα, για τον «αντεθνικό ρόλο της Αριστεράς και του ΚΚΕ». Για τον «αντεθνικό ρόλο στη Μικρασιατική εκστρατεία και τον Εμφύλιο» μίλησε ο ένας, ενώ ο άλλος είπε ότι «Εγώ δεν σέβομαι τους αγώνες της Αριστεράς. Για την ακρίβεια, θεωρώ πως η Αριστερά όσους αγώνες έκανε, ήταν επί ζημία της Ελλάδας». 

 

15 Μαρτίου 1944. Το Μπλόκο της Καλογρέζας. Έλληνες δωσίλογοι και Γερμανοί Ναζί δολοφονούν εργάτες του ΕΑΜ

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1004, στις 28/4/2026

 

Το πρωί της 15^ης Μάρτη του 1944 περισσότεροι από 1000 Ταγματασφαλίτες, Χωροφύλακες, άντρες της Ειδικής Ασφάλειας και Γερμανοί αξιωματικοί εισβάλλουν στην Καλογρέζα, συνοικία της Νέας Ιωνίας, όπου κατοικούσαν κυρίως πρόσφυγες εργάτες. Μπήκαν σε σπίτια, πλιατσικολόγησαν, συνέλαβαν, βασάνισαν και τελικά εκτέλεσαν 23 πατριώτες, στην πλειοψηφία τους εργάτες. Ήταν το δεύτερο μπλόκο στην Αττική. Λίγες μέρες νωρίτερα έγινε το πρώτο μπλόκο στην Κοκκινιά. Σ’ αυτό σκοτώθηκαν δεκάδες αλλά ο λαός της αντιστάθηκε ένοπλα επί 3 μέρες.

 

Ιράν 1953. Το πραξικόπημα των ΗΠΑ ενάντια στον Μοσαντέκ

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 1003, στις 14/3/2026

Στη διάρκεια του 20^ου αιώνα το αμερικανικό πραξικόπημα του 1953 ενάντια στον δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό του Ιράν, Μοχάμεντ Μοσαντέκ, αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας, αφού θεωρείται και η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα της CIA να ανατρέψει ξένη κυβέρνηση. Ήταν η διαβόητη επιχείρηση AJAX, η επιτυχία της οποίας έδωσε φτερά στις ΗΠΑ και τα επόμενα χρόνια επανέλαβαν τέτοιες απόπειρες δεκάδες φορές σε όλο τον κόσμο.

 

Η μάχη του Αιγίου, 23 Φλεβάρη 1948

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 1002, στις 28/2/2026

Ο αιφνιδιασμός του αντιπάλου και η τακτική επίθεσης του Δημοκρατικού Στρατού Πελοποννήσου σε κατοικημένες περιοχές

Η «μετά τη Βάρκιζα» Ελλάδα χαρακτηρίστηκε από τις διώξεις και την τρομοκρατία που προώθησε το μοναρχοφασιστικό αστικό πολιτικό σύστημα με στόχο τη διάλυση του κινήματος της Λαϊκής Εθνικής Αντίστασης που είχε ανδρωθεί κατά τη διάρκεια της Κατοχής και αμφισβητούσε τις δυνάμεις της αντίδρασης και της αγγλικής επικυριαρχίας. Ο φτωχός λαός μπροστά στον αφανισμό του κινήματος ζωντάνεψε τις λέξεις που ήταν γραμμένες στο αιματοβαμμένο πανό του Κόκκινου Δεκέμβρη και μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διάλεξε ξανά τα όπλα. Τον Οκτώβρη του 1946 συγκροτείται ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας και οι λαϊκές δυνάμεις ανατρέπουν τους δυσμενείς συσχετισμούς σε έναν πόλεμο που αποτέλεσε κορυφαία περίοδο της ταξικής πάλης στην Ελλάδα.

Σπάτα, Φλεβάρης 1976. Αγώνας ενάντια στην κατασκευή του νέου αεροδρομίου και τις απαλλοτριώσεις

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 1001, στις 14/2/2026

Η πτώση της Χούντας σήμανε την έναρξη ενός νέου κύκλου για το εργατολαϊκό κίνημα στην Ελλάδα. Πραγματοποιήθηκαν μια σειρά από απεργίες σε εργοστάσια, που σε πολλές περιπτώσεις διαρκούσαν εβδομάδες και μήνες και σημαδεύτηκαν από άγριες συγκρούσεις με την αστυνομία. Οι εργάτες διεκδικούσαν όλα αυτά που στερήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, την ώρα που τα μεγάλα αφεντικά θησαύριζαν από τον κόπο τους. Το εργοστασιακό κίνημα της δεκαετίας του ’70, υποστηρίχτηκε από πρωτοπόρους εργάτες έξω από τα πλαίσια των επίσημων συνδικαλιστικών ηγεσιών και του ρεφορμισμού, και γι’ αυτό κατάφερε να θέσει τα πραγματικά προβλήματα της εργατικής τάξης στη χώρα μας, να πάρει αποφάσεις αγώνα με διάρκεια, να συγκρουστεί και σε πολλές περιπτώσεις να καταφέρει νίκες.

107 χρόνια από τη δολοφονία των κομμουνιστών ηγετών του γερμανικού προλεταριάτου

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 1000 στις 31/1/2026

«Η επανάσταση, όμως, είναι η μόνη μορφή "πολέμου" -κι αυτός είναι ένας αξιοπερίεργος νόμος της Ιστορίας- στην οποία η τελική νίκη μπορεί να προετοιμαστεί μόνο με μια σειρά από "ήττες"». (Ρ. Λούξεμπουργκ)

 

Τον Γενάρη του 1919 η Γερμανία ζούσε μια εργατική επανάσταση. Από τον Νοέμβρη του 1918, ένα χρόνο μετά την Οκτωβριανή, οι Γερμανοί εργάτες ήταν σε αναβρασμό. Η αστική τάξη και οι μεγαλογαιοκτήμονες (γιούνκερ), τρομοκρατημένοι μήπως η χώρα τους γίνει το δεύτερο κράτος με εργατική εξουσία και με τη αμέριστη βοήθεια του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD) που πρόδωσε τα ιδανικά της εργατικής τάξης, έπνιξαν στο αίμα την επανάσταση. Η άγρια δολοφονία των ηγετών του γερμανικού προλεταριάτου, Ρόζας Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ, μπορεί να επισφράγισε την ήττα της επανάστασης αλλά αποτέλεσε και ένα μεγάλο μάθημα για το γερμανικό προλεταριάτο, ότι δηλαδή «η "δημοκρατία" δεν είναι παρά ένα προκάλυμμα της αστικής καταλήστευσης και της πιο άγριας βίας». (Λένιν)

 

«Η κατάληψη της Μπολόνιας δεν αντισταθμίζεται με καταστροφή στην Αθήνα»

 

Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 998, στις 13/12/2025

 

Ο Δεκέμβρης του 1944 είναι μία από τις πιο κομβικές στιγμές της ιστορίας της χώρας, αλλά και του λαϊκού κινήματος κατά τον 20^ο αιώνα. Δικαίως λοιπόν έχουν γραφεί πολλά για την σύγκρουση του ΕΛΑΣ εναντίον των Άγγλων και των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων.

Φυσικά, ένα μικρό σημείωμα όπως αυτό, δεν μπορεί να ιστορήσει την εξέλιξη των μαχών, τις πολιτικές επιδιώξεις και το διπλωματικό παρασκήνιο εκείνης της εποχής. Όποιος θέλει, μπορεί να ανατρέξει σε παλιότερα άρθρα της Π.Σ., στις εκδόσεις και το βιβλιοπωλείο «εκτός των τειχών», αλλά και σε πάμπολλες μελέτες επιστημόνων και μαρτυρίες της εποχής.

 

Οι επεμβάσεις των ΗΠΑ και CIA στη Λατινική Αμερική

 Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 998, στις 13/12/2025

Από τη συγκρότηση των ΗΠΑ σε κράτος και ειδικά μετά τη διατύπωση του δόγματος Μονρόε (1823), η Λατινική Αμερική αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς χώρους για αυτές. Θεωρούσαν αυτονόητο ότι ολόκληρη η αμερικανική ήπειρος ήταν σφαίρα επιρροής τους και οποιαδήποτε προσπάθεια παρέμβασης ή επέμβασης ευρωπαϊκής δύναμης σε αυτή θα εκλαμβανόταν ως επιθετική ενέργεια.