Η ονομασία του ιστολογίου είναι ο τίτλος του βιβλίου του Βασίλη Σαμαρά "1917-1953, Η ιστορία διδάσκει και εμπνέει"

Κυριακή 21 Ιουνίου 2020

Έλληνες στρατιώτες στα «σύρματα» της ερήμου 1941-44. Το αντιφασιστικό κίνημα στη Μέση Ανατολή




Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 873, στις 20/6/2020

Την άνοιξη του 1944 περίπου 15.000 Έλληνες στρατιώτες και αξιωματικοί της Μ. Ανατολής θα βρεθούν φυλακισμένοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, μετά από αίτημα της «Κυβέρνησης του Καΐρου» και στρατιωτική επέμβαση των Άγγλων. Πολλοί από αυτούς είχαν πάρει μέρος σε μάχες του ελληνικού στρατού με τους Γερμανούς στη Βόρεια Αφρική, όπως η 1η ταξιαρχία στο Ελ Αλαμέιν. Ήταν ένα μικρό δείγμα των γεγονότων που θα ακολουθούσαν λίγους μήνες αργότερα, το Δεκέμβρη του '44 στην Αθήνα. 

Πέμπτη 11 Ιουνίου 2020

Στον αστερισμό της πανδημίας: Από τα προβλήματα του συστήματος στο πρόβλημα των λαών



του Βασίλη Σαμαρά

 
Διανύουμε μια περίοδο δύσκολη. Η ανθρωπότητα συνεχίζει να κινείται στον αστερισμό της πανδημίας. Το καπιταλιστικό ιμπεριαλιστικό σύστημα επιχειρεί να ξαναβρεί τον βηματισμό του. Οι λαοί βρίσκονται αντιμέτωποι τόσο με τις οδυνηρές συνέπειες της πανδημίας όσο και της πολιτικής με την οποία το σύστημα επιχειρεί να ξεπεράσει τα προβλήματά του σε βάρος των λαών. Τα ζητήματα που τίθενται είναι αρκετά και τα ερωτήματα περισσότερα. 

Κυριακή 7 Ιουνίου 2020

Λευκός ρατσισμός και Μαύροι Πάνθηρες


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 872, στις 6/6/2020

Η φρικτή δολοφονία του Τζόρτζ Φλόιντ, ενός άοπλου μαύρου πολίτη της Μινεάπολης των ΗΠΑ από έναν αστυνομικό, φέρνει στο νου μνήμες από τις εκατοντάδες δολοφονίες μαύρων -για να μιλήσουμε μόνο για τις τελευταίες δεκαετίες- θύματα της ρατσιστικής βίας που είναι νόμος στη χώρα της «ελευθερίας» και της «δημοκρατίας» όπως θέλουν κάποιοι να την αποκαλούν. Για μας είναι ολοφάνερο ότι η μεγαλύτερη ιμπεριαλιστική δύναμη στον κόσμο, η καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος δε διστάζει να χρησιμοποιήσει την πιο ωμή βία απέναντι στους πολίτες της, συντηρώντας μέσα στο σώμα των αστυνομικών αλλά και στην κοινωνία τεχνητούς διαχωρισμούς, για να μπορεί να εξουσιάζει και να συνεχίζει την εκμετάλλευση του λαού της. Η πρόσφατη δολοφονία όμως ανασύρει από τη μνήμη μας και περιόδους που αυτός ο λαός αντιστάθηκε και, δρώντας οργανωμένα, έγραψε τη δική του ιστορία στη χώρα των μεγάλων αντιθέσεων. Οι Μαύροι Πάνθηρες ήταν μια οργάνωση αγωνιστών που για πολλά χρόνια έδειξαν τα νύχια τους στο αμερικανικό σύστημα.

Κυριακή 24 Μαΐου 2020

Τότε ήταν οι «τουρκόσποροι» και οι «παστρικιές»


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία, φύλ. 871, στις 23/5/2020



Στα μέσα του Μάη του 1919 ξεκινούσε η μικρασιατική εκστρατεία. Τρία χρόνια αργότερα η Ελλάδα θα ζούσε μια από τις μεγαλύτερες ήττες της στη σύγχρονη ιστορία, τη μικρασιατική καταστροφή.



Ο ξεριζωμός

Δεν είναι μέσα στα πλαίσια αυτού του σημειώματος μια λεπτομερής παρουσίαση των αιτιών της ήττας του ελληνικού στρατού στο μικρασιατικό μέτωπο, το καλοκαίρι του 1922. Σε συντομία θα λέγαμε ότι οι βασικές ευθύνες έχουν να κάνουν με τη στάση των ιμπεριαλιστών της εποχής (κυρίως Άγγλων και Γάλλων). Αυτοί ήταν που αρχικά πριμοδότησαν την ελληνική πλευρά για να καταστείλει την εθνική εξέγερση των Τούρκων υπό τον Κεμάλ εναντίον του Σουλτάνου. Μια εξέγερση που έμπαινε εμπόδιο στον έλεγχο από τους Δυτικούς τής υπό κατάρρευση Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η υπεροχή των Τούρκων στα πεδία των μαχών καθώς και η διαφαινόμενη συμφωνία των Αγγλογάλλων με τον Κεμάλ άλλαξαν τα δεδομένα, με αποτέλεσμα την άτακτη υποχώρηση των Ελλήνων στρατιωτών και τον ξεριζωμό περισσότερων από 1 εκατομμύριο, κυρίως από την περιοχή της Μικράς Ασίας και του Πόντου καθώς και άλλων εθνοτήτων όπως Αρμενίων κα. Με την υπογραφή της συνθήκης της Λοζάνης και την ανταλλαγή πληθυσμών υπολογίζεται ότι περίπου 1,3 εκατομμύρια κάτοικοι ελληνικής καταγωγής υποχρεώθηκαν να φύγουν από τα τουρκικά εδάφη.

Σάββατο 23 Μαΐου 2020

Θεσσαλονίκη 23-5-2020. Τοποθέτηση εκπροσώπου της Κ.Ο.Θ. του ΚΚΕ(μ-λ) στη συγκέντρωση για την επέτειο της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη



Σύντροφοι και συντρόφισσες, συναγωνιστές, φίλες και φίλοι,

Πενήντα εφτά χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από την δολοφονία του Αγωνιστή της Ειρήνης, της Δημοκρατίας και της Αριστεράς, Γρηγόρη Λαμπράκη. Ο Λαμπράκης γεννήθηκε στην Αρκαδία. Σπούδασε γιατρός αλλά ταυτόχρονα ασχολήθηκε με τον αθλητισμό και αναδείχθηκε πολλές φορές βαλκανιονίκης. Μέσα στην κατοχή, διοργάνωνε αθλητικούς αγώνες και με τα έσοδα βοηθούσε στην ενίσχυση των λαϊκών συσσιτίων. Ως γιατρός παρείχε δωρεάν περίθαλψη σε φτωχούς, αρχικά στην ιδιαίτερη πατρίδα του και αργότερα στην Αθήνα. Αυτή η πλευρά της δράσης του καθιστά για άλλη μια φορά επίκαιρη την πάλη για πλήρη, ίση και δωρεάν περίθαλψη για όλο το λαό. Και αυτό αναδείχθηκε ακόμα περισσότερο στις μέρες μας με αφορμή την πανδημία. Γιατί φάνηκε περίτρανα η γύμνια του καπιταλιστικού – ιμπεριαλιστικού συστήματος, που ξοδεύει πολλά σε δολοφονικούς εξοπλισμούς αλλά «αδυνατεί» να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες των λαών για περίθαλψη.


Σάββατο 16 Μαΐου 2020

Η θυματοποίηση της γυναίκας στο γοτθικό μυθιστόρημα




Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 870, στις 9/5/2020



Τις ημέρες της καραντίνας που ο κόσμος ήταν αναγκασμένος να παραμένει στο σπίτι, ήταν μια δύσκολη κατάσταση. Και σίγουρα δεν ήταν για όλους το ίδιο, καθώς άνθρωποι με θέματα ψυχικής υγείας, άνθρωποι που αντιμετώπιζαν προβλήματα με τις οικογένειές τους, ή πιο ειδικά, γυναίκες που ήταν θύματα ενδοοικογενειακής αλλά και γενικά έμφυλης βίας, βίωναν μια πολύ κακή κατάσταση. Και ενώ γενικά ο λαός ήταν θύμα διαφόρων τέτοιας φύσης προβλημάτων, σε αντίθεση με όσους άραζαν στις βίλες τους, έχει μια σημασία να σταθούμε στα θύματα αυτά της έμφυλης βίας. Και μάλιστα μέσα από τα μάτια της λογοτεχνίας και ενός συγκεκριμένου λογοτεχνικού είδους: του γοτθικού μυθιστορήματος.

Κυριακή 10 Μαΐου 2020

Ο κόσμος του πρώτου μεγάλου ιμπεριαλιστικού πολέμου και η πανδημία της ισπανικής γρίπης



Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 870, στις 9/5/2020


Μια από τις μεγαλύτερες πανδημίες γρίπης που σημάδεψαν τον 20ο αιώνα ήταν η Ισπανική Γρίπη του 1918-19. Οι αρχικές υποθέσεις που έγιναν κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ξεκίνησε από την Κίνα αλλά νεώτερα στοιχεία δίνουν μια δεύτερη πιθανή εστία, τις ΗΠΑ, αφού από το Μάρτη του 1918 υπήρχαν κρούσματα στο Κάνσας, το Ντιτρόιτ και τη Νότια Καρολίνα. Η νόσος επεκτάθηκε σχεδόν ταυτόχρονα παντού. Είχε υψηλή μεταδοτικότητα και μεγάλη θνητότητα. Ο ιός προσέβαλε σχεδόν το μισό πληθυσμό της Γης και ήταν πιο θανατηφόρος κι από τον ίδιο τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπολογίζεται ότι προκάλεσε το θάνατο σε 50-100 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι περιγραφές των συμπτωμάτων είναι ανατριχιαστικές. Ο ιός χτυπούσε κυρίως νέους και ο θάνατος ήταν αιφνίδιος. Ο ασθενής πνιγόταν από τις ίδιες τις εκκρίσεις των πνευμόνων του. Λίγο πριν πεθάνει το χρώμα του προσώπου του γινόταν μπλε και σταδιακά μαύρο από την έλλειψη οξυγόνου. 

Σάββατο 9 Μαΐου 2020

75 χρόνια από την αντιφασιστική νίκη των λαών | Ο αγώνας συνεχίζεται ενάντια στο φασισμό, τον ιμπεριαλισμό και το κεφάλαιο





Δεν είναι μια απλή επέτειος. Όσο κι αν θέλουν ο ιμπεριαλισμός και το κεφάλαιο να την υποβαθμίσουν, να την απαξιώσουν, να την διαστρεβλώσουν και να την φέρουν στα μέτρα τους. Γιατί δε χωράει στο σάπιο κόσμο τους, αυτόν της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης. Γιατί αντιστρατεύεται τα έργα και ημέρες τους, αυτές των επεμβάσεων και των κατακτητικών-δολοφονικών τους πολέμων. Γιατί το φασιστικό τέρας - σάρκα από τη σάρκα τους - ξανασηκώνει κεφάλι, νόμιμα ή “παράνομα”, επίσημα ή καλυμμένα.

Δευτέρα 4 Μαΐου 2020

Τα Λαϊκά Μέτωπα και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας


Εισήγηση του Δημήτρη Μάνου σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο βιβλιοπωλείο «Εκτός των Τειχών» στις 23 Φλεβάρη 2020 πάνω στα διδάγματα του Ισπανικού Εμφυλίου, με αφορμή το βιβλίο «Ισπανικός Εμφύλιος και Λαϊκό Μέτωπο», που περιλαμβάνει κείμενα του Χοσέ Ντίαθ, ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΙ.



Πόσο επίκαιρη είναι η συζήτηση για τα μέτωπα;


Η σημερινή συζήτηση δεν είναι παρουσίαση του βιβλίου. Εξ άλλου αυτή πραγματοποιήθηκε με αρκετή επιτυχία έτσι και αλλιώς πριν λίγο καιρό. Είναι συζήτηση πάνω στα ζητήματα που θέτει η έκδοση των ομιλιών και των παρεμβάσεων του Ντιάθ, του γραμματέα του ΚΚΙ στη διάρκεια του μικρού αλλά περιεκτικότατου ιστορικού κύκλου από την άνοδο του Λαϊκού Μετώπου στην Ισπανία μέχρι την ήττα. Βέβαια οι εισηγήσεις πρέπει να λάβουν υπόψη και όσους δεν διάβασαν το βιβλίο. Και με αυτή την έννοια πρέπει να υπάρξουν βασικές αναφορές σε αυτό.

Πέμπτη 30 Απριλίου 2020

Λουίς Σεπούλβεδα. Ο «γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης» πέταξε μαζί με τον «γλάρο» του…


 Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 869, στις 25/4/2020

«Ας μάθουμε να ζούμε μ' αυτούς που μας λείπουν, επειδή αποτελούν κομμάτι μας, επειδή ξέρουμε γιατί μας λείπουν, κι επειδή την απουσία τους την αναπληρώνουμε με καμάρι» (από το βιβλίο «Η τρέλα του Πινοσέτ»). Κι έτσι, ξαφνικά, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε χωρίς έναν μεγάλο συγγραφέα, τον χιλιανό Λουίς Σεπούλβεδα. 

Κυριακή 26 Απριλίου 2020

Οι νικητές του θανάτου. Σημειώσεις για την αντιμετώπιση ασθενειών και επιδημιών από το σύστημα Υγείας της ΕΣΣΔ και τους γιατρούς της


του Κώστα Μιχαλάκη, Εκπαιδευτικού – Ιστορικού συγγραφέα
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 869, στις 25/4/2020
Οι μέρες που διανύουμε είναι σημαδεμένες από τον κορονοϊό και τις συζητήσεις γύρω από την αντιμετώπισή του. Αναπόφευκτα, η κριτική στα συστήματα υγείας, τη λειτουργία τους, τις δυνατότητες και τις αδυναμίες τους, τους στόχους που έχουν και την εξάρτηση από το οικονομικό-πολιτικό οικοδόμημα βρίσκονται στο κέντρο αυτών των συζητήσεων.
Ένα από τα καίρια ερωτήματα είναι αν θα μπορούσε ένα σύστημα υγείας να αντιμετωπίσει μια πανδημία όπως η σημερινή και αν υπήρξαν στο παρελθόν δείγματα αλμάτων στην αντιμετώπιση ασθενειών που επί αιώνες μάστιζαν την ανθρωπότητα.

Επιδημίες στη Θεσσαλονίκη άλλων εποχών



του Γιάννη Χατζή
Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 869, στις 25/4/2020


Πίσω ακριβώς από το κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου, αυτό της παλιάς Φιλοσοφικής, ξεκίναγαν τα «χολεριασμένα». Ήταν οι τάφοι όλων εκείνων των Εβραίων που πέθαναν στην επιδημία χολέρας του 1911-1913. Βρίσκονταν βαλμένοι πυκνά σε μεγάλη έκταση, μέσα στα Εβραϊκό Νεκροταφείο, τα «εβραίικα μνήματα» όπως τα ξέραμε εμείς. Αυτά που ξεπάτωσαν οι Γερμανοί κι οι έλληνες συνεργάτες τους στην Κατοχή. Κομμάτια από τα μάρμαρα των μνημάτων βρίσκει ακόμα κανείς σε διάφορα περιτοιχίσματα, σε πεζοδρόμια και σε προαύλια ναών της Θεσσαλονίκης.

Παρασκευή 17 Απριλίου 2020

Στη δίνη της πανδημίας



του Βασίλη Σαμαρά

Ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις. Ζοφερές. Ο κόσμος όλος στη δίνη της πανδημίας. Αγωνιώντας για τους κινδύνους που συνεπάγεται. Ανησυχώντας για τις συνέπειές της. Τα ερωτήματα πολλά. Για την προέλευση. Τις διαστάσεις και τη διάρκεια που μπορεί να πάρει. Την αντιμετώπισή της. Τις οικονομικές και κοινωνικές της επιπτώσεις. Τις μεταβολές που θα φέρει στον κόσμο, καθώς όλοι σχεδόν και ο καθένας με τη δική του οπτική θεωρούν ότι το αύριο θα ‘ναι αλλιώτικο από το χθες.

Τρίτη 14 Απριλίου 2020

Covid-19. Ήταν η πανδημία κεραυνός σε αίθριο ουρανό; Προβλέψεις και επιστημονικές μελέτες για τη σχέση του ιού με την περιβαλλοντική καταστροφή


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 868, στις 11/4/2020 (ηλεκτρονική έκδοση)
Το επιστημονικό περιοδικό «The Scientist» πριν ένα χρόνο (29/01/2019) δημοσίευσε ένα άρθρο της επιστημονικής αρθρογράφου Katarina Zimmer που παρουσίαζε τη στενή σχέση ανάμεσα στις αποψιλώσεις δασών και τη δυναμική εμφάνιση ιογενών ασθενειών. Η συμπερασματική επισήμανση του άρθρου θα μπορούσε να θεωρηθεί μια ισχυρή προειδοποίηση-προφητεία: «Καθώς τα τροπικά δάση αποψιλώνονται με ανησυχητικό ρυθμό σε παγκόσμια κλίμακα, οι επιστήμονες φοβούνται ολοένα και περισσότερο ότι οι πανδημίες του μέλλοντος μπορεί να προέλθουν από την ανθρώπινη δραστηριότητα που καταστρέφει τα δάση».[i]
  

Κυριακή 12 Απριλίου 2020

Πως νίκησε η κόκκινη Κίνα τον «πυρετό των σαλιγκαριών»


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ. 868, στις 11/4/2020 (ηλεκτρονική έκδοση)
Μια όχι και τόσο γνωστή ασθένεια που ακόμα και σήμερα προσβάλει εκατομμύρια ανθρώπους, κυρίως στον λεγόμενο «τρίτο κόσμο» (Ασία, Αφρική, Νότια Αμερική), είναι η σχιστοσωμίαση ή «πυρετός των σαλιγκαριών». Η νόσος προκαλείται από ένα παράσιτο που απελευθερώνεται από σαλιγκάρια του γλυκού νερού. Αρχικά μολύνει το ουροποιητικό σύστημα και τα έντερα και μπορεί να επιφέρει αιμορραγία αλλά και σοβαρές βλάβες σε άλλα ζωτικά όργανα με αποτέλεσμα, σε πολλές περιπτώσεις, μέχρι και το θάνατο. Υπολογίζεται ότι ακόμα και σήμερα δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι στις χώρες αυτές πεθαίνουν από τον πυρετό των σαλιγκαριών κυρίως αγρότες και ψαράδες που χρησιμοποιούν ή έρχονται σε επαφή με μολυσμένο νερό.

Κυριακή 5 Απριλίου 2020

Kill the rich, αλλά πώς...;


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 867 (ηλεκτρονική έκδοση) στις 28-3-2020
 

Το 2019 χαρακτηρίστηκε η χρονιά του ταξικού πολέμου στον κινηματογράφο, κυρίως αν κρίνει κανείς από τις ταινίες που προτάθηκαν ή κέρδισαν Όσκαρ. Αυτό που παρατηρήθηκε είναι να γίνονται επιτυχία ταινίες που δεν παρουσιάζουν πια τους πλούσιους ως γραφικούς, ολίγον τι αστείους, περιπετειώδεις και γενικά συμπαθείς ανθρώπους, μα πλέον ως άτομα της κοινωνίας που δεν ενδιαφέρονται για τους φτωχούς αυτού του κόσμου, που τους εκμεταλλεύονται και τους κοροϊδεύουν, δείχνοντας τη διάπλατα ανοιχτή ψαλίδα ανάμεσά τους. Κοντολογίς, λίγο ως πολύ ξεγυμνώνονται πτυχές της πραγματικής τους φύσης.

Κυριακή 29 Μαρτίου 2020

Με την πραγματική λαϊκή αλληλεγγύη και όχι με τον εθελοντισμό της εργασιακής εκμετάλλευσης!


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φύλ. 867 (ηλεκτρονική έκδοση) στις 28-3-2020
Το ζήτημα του εθελοντισμού ήταν κάπως άγνωστο στη χώρα μας μέχρι τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, όταν και πρώτη φορά μπήκε στο δημόσιο λόγο για τα καλά, με το σύστημα να καλεί μαζικά το λαό να προσφέρει με τέτοιον τρόπο. Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι, αλλά το πρόβλημα επιστρέφει με διάφορες μορφές. Προσφυγικό, πυρκαγιές, κρίση και μνημόνια είναι μόνο μερικές από τις αφορμές, μέχρι και την τωρινή πανδημία.

Σάββατο 28 Μαρτίου 2020

1984. Η μεγάλη απεργία των ανθρακωρύχων στη Μ. Βρετανία


Δημοσιεύτηκε στην Προλεταριακή Σημαία φυλ.867 (ηλεκτρονική έκδοση), στις 28-3-2020

Στις 12 Μάρτη του 1984 ξεκινάει στην Μ. Βρετανία μια απεργία που έμελε να συγκλονίσει τη χώρα για έναν ολόκληρο χρόνο. Ήταν η απεργία των ανθρακωρύχων. Μέσα σε λίγες μέρες οι εργάτες στο 80% των ορυχείων σταματούν τη εργασία τους. Αίτημα των απεργών είναι η ανάκληση της απόφασης της κυβέρνησης για το κλείσιμο 20 ορυχείων που θα επέφερε 20.000 απολύσεις.

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2020

Αντικομμουνιστικές μπροσούρες


Δημοσιεύουμε 3 μπροσούρες αντικομμουνιστικού περιεχομένου της δεκαετίας του 1960 που έπεσαν στα χέρια μας. Εκείνη την εποχή, τις διένειμε το επίσημο κράτος στα σχολεία και όσοι διευθυντές ή δάσκαλοι «προθυμοποιούνταν» έκαναν, στον ελεύθερο χρόνο τους, «μαθήματα» και αντικομμουνιστική προπαγάνδα στους γονείς των μαθητών.